باغ گیاهشناسی ملی ایران؛
نیمقرن تلاش برای حفاظت از میراث طبیعی با ثبت فرهنگی - تاریخی
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور به نقل از خبرگزاری ایانا، مدیر روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور در توصیف نقش و جایگاه ارزشمند باغ گیاهشناسی ملی ایران، ضمن اشارهای کوتاه به تاریخچه این باغ، از وظایف، ساختار، ظرفیتها، اهداف و تنوع فون و فلور آن گفت.
فرهاد گوهرزاد در گفتوگو با ایانا با اشاره به زمان احداث باغ گیاهشناسی ملی ایران در آذر 1347، افزود: «با تشکیل هیئت امنا در آن زمان، برنامهریزی برای ساخت باغ در اراضی ملی در حاشیه بزرگراه تهران-کرج در منطقه 22 کنونی، آغاز شد.»
به گفته او این باغ همانند سایر باغهای گیاهشناسی، در وهله نخست وظیفه حفاظت از گونههای گیاهی را در خارج از رویشگاههای آنها بر عهده دارد و با فراهم آوردن شرایط طبیعی رشد آنها، اهداف مختلف پژوهشی، آموزشی، فرهنگی و گردشگری را دنبال میکند.
گوهرزاد با بیان اینکه نقشه جامع باغ با الهام از باغهای ایرانی تهیه شده، اظهار داشت: «در طراحی آن ایجاد رویشگاههایی که نشاندهنده مناطق رویشی مختلف ایران و جهان باشند، مورد توجه بوده و همچنین تعدادی کلکسیون موضوعی برای باغ طراحی شد.»
او اظهار داشت: «باغ گیاهشناسی ملی ایران نه تنها بهعنوان یک مرکز تحقیقات طبقهبندی و ردهبندی گیاهی، فعالیت دارد، بلکه بهعنوان مرکز جمعآوری دادههای علمی مرتبط با حفاظت، تکثیر، باغبانی، فنولوژی، فیزیولوژی، علوم بذر، ژنتیک، بیوتکنولوژی، تغییر اقلیم، آموزش و سایر موارد، نقش مهمی ایفا میکند.»
گوهرزاد افزود: «همچنین انجام تحقیقات سازگاری و معرفی گیاهان مناسب برای ایجاد فضای سبز، جنگلکاری حاشیه شهرها و بیابانزدایی و نیز مطالعه علمی گیاهان اقتصادی، دارویی و گیاهانی با سایر کاربردها، از دیگر اهداف آن است.»
او خاطرنشان کرد: «با گذشت بیش از نیم قرن از تأسیس باغ گیاهشناسی ملی ایران و با عبور از مراحل سخت سازگاری گونههای گیاهی بومی، انحصاری، نادر و در معرض خطر انقراض، بیش از چهار هزار گونه گیاهی متعلق به نواحی رویشی مختلف ایران و برخی نقاط جهان در آن مستقر شده است.»
گوهرزاد تصریح کرد: «بهدنبال افزایش تنوع در فلور باغ، بر غنای فون آن از جمله انواع پرندگان، خزندگان، دوزیستان، پستانداران کوچک و حشرات، افزوده شده و آنرا تبدیل به یک اثر ملی منحصربهفرد در موضوع حفاظت از ذخایر ژنتیکی در مجاورت کلانشهر تهران کرده است.»
او با تأکید بر اینکه این باغ با درنظر گرفتن تعداد گونههای بومی و تنوع رویشگاههای گیاهی، مهمترین باغ گیاهشناسی خاورمیانه به شمار میرود، افزود: «در سال 1395 از سوی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بهعنوان «اثر طبیعی» به ثبت ملی رسید و در سال 1401 نیز از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بهعنوان «اثر فرهنگی- تاریخی» ثبت مضاعف شد و حریم آن نیز به تصویب رسید.»
مدیر روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، از همه دوستداران و علاقهمندان به طبیعت و محیط زیست برای بازدید از «باغ گیاهشناسی ملی ایران»، این گنجینه ارزشمند ملی، دعوت کرد.
