مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در مسیر تحقیقات تاب‌آوری

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، زمانیان با اشاره به عملکرد درخشان بخش غلات، اعلام کرد که این بخش با معرفی ۲۲۱ رقم جدید، ۵۰ درصد از ارقام معرفی‌شده کل مؤسسه را به خود اختصاص داده است. وی با تأکید بر نقش محوری این ارقام در تأمین امنیت غذایی، افزود: «امروز ۹۵ درصد از سطح زیر کشت بیش از ۲ میلیون هکتاری گندم و ۸۵ درصد از سطح زیر کشت ۷۰۰ هزار هکتاری جو در کشور، از ارقام تولیدی این مؤسسه تأمین می‌شود که این ضریب نفوذ بالا، گواهی بر بلوغ دانش فنی در کشاورزی کشور است.»

رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در ادامه، دستاوردهای این بخش را در حوزه ارتقای تاب‌آوری تشریح کرد. به گفته وی، تمرکز بر تنوع‌بخشی به مقاومت‌ها منجر به معرفی ۴۹ رقم مقاوم به تنش‌های محیطی، اعم از خشکی و شوری شده است که شامل ۲۲ رقم گندم، ۸ رقم جو و ۴ رقم تریتیکاله مقاوم به خشکی است. در کنار این موفقیت‌ها، دستیابی به بهره‌وری منابع آب نیز یکی از خروجی‌های ملموس ارقام جدید بوده است؛ به‌گونه‌ای که برآوردها حاکی از صرفه‌جویی سالانه ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون مترمکعب آب با بهره‌گیری از این ارقام است که سهم ارقام جو به تنهایی ۲۸ میلیون مترمکعب از این میزان صرفه‌جویی را شامل می‌شود. همچنین، مؤسسه با دستیابی به خودکفایی ۱۰۰ درصدی در تولید هسته‌های اولیه بذر، ظرفیتی معادل ۳ تا ۴ برابر نیاز کشور برای تولید بذور گواهی‌شده ایجاد کرده است.

تحول در انتقال فناوری و رویالتی
زمانیان در بخش دیگری از سخنان خود به جهش اقتصادی در حوزه بذر اشاره کرد و از رشد ۵۰ برابری درآمد حاصل از حق امتیاز (رویالتی) ارقام از سال ۱۳۹۳ تاکنون خبر داد. وی افزود: «تاکنون ۱۸۲ فقره قرارداد انتقال فناوری و واگذاری رقم در ۹۰ شرکت و ۲۵ استان منعقد شده که بخش غلات با ۷۰ قرارداد، بیش از ۴۰ درصد از این حجم فعالیت را به خود اختصاص داده است که این امر نشان‌دهنده اقبال بخش خصوصی به دستاوردهای دانش‌بنیان غلات است.»

 اولویت‌های آینده: کیفیت، فناوری و مدیریت داده‌محور
رئیس مؤسسه در پایان با اشاره به چالش‌های نوظهور نظیر تغییر اقلیم و تنش‌های زیستی مانند نژادهای جدید بیماری زنگ زرد، اولویت‌های راهبردی این مجموعه را تبیین کرد. وی از تدوین برنامه‌های کیفی با هدف تعیین کلاس‌های تجاری نان ایران و بررسی صفات مرتبط با صنایع غذایی با تکیه بر داده‌های ۳۱ استان خبر داد. همچنین، زمانیان با تأکید بر به‌کارگیری فناوری‌های نوین، تولید سالانه بیش از ۲۰۰۰ لاین اصلاحی و استفاده از نشانگرهای مولکولی برای شناسایی ژن‌های مقاومت، نظیر Yr5 و Yr15 در مبارزه با زنگ زرد را از اقدامات کلیدی دانست.

در نهایت، وی پیشنهاد راهبردی تأسیس «سامانه ملی داده‌های تحقیقات» را ارائه کرد تا با تجمیع داده‌های دقیق عملکردی، زراعی، خاک‌شناسی و اقلیمی، بستری برای تصمیم‌گیری هوشمند و مدیریت علمی در کشاورزی کشور فراهم شود.