گروه امور قراردادها و مالکیت فکری

قرارداد یا عقد یا پیمان یا کنترات یک توافق الزام آور میان اشخاص است که حقوق و تکالیف طرفین را تعیین می کند. در تعبیر حقوقی به توافق دو یاچند اراده در جهت ایجاد یک اثر حقوقی می گویند. به عبارت ساده تر هرگاه جهت به وجود آمدن یک اثر حقوقی همچون خرید (بیع)، اجاره و نظایر آن، نیاز به تلاقی و تراضی ضروری حداقل دو اراده باشد عقد محقق می گردد. با این تعریف ماهیتی چون وصیت تملیکی و دیگر ماهیاتی که قبول قابل در آن قبول ضروری یا قبول عقدی نیست، از تعریف و شمول عقد خارج می شوند. در قوانین ایران انواع متعددی از قراردادهای حقوقی مانند: قرارداد بیع، اجاره، صلح، هبه، رهن، ضمان، قرارداد کاری، مضاربه و انواع دیگر وجود دارد.

قانون مدنی در ماده 183 اختصاصا به تعریف عقد یا قرارداد پرداخته است و بیان می دارد: عقد یا قرارداد عبارت است از آنکه یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد به امری  نمایند و مورد قبول آنها گردد. از دیدگاه حقوقی تفاوت بسیار ظریفی میان عقد و قرارداد برقرار است بدین نحو که در اصطلاح حقوقی عقد به عقود معین اطلاق می گردد در حالیکه قرارداد واژه عام تری بوده و هم عقود معین و هم عقود غیر معین را در برمی گیرد. اساسی ترین ارکان یک قرارداد عبارتند از : عنوان قرارداد، طرفین قرارداد، موضوع قرارداد، مدت قرارداد، مبلغ قرارداد، تعهدات طرفین و موارد فورس ماژور می باشد.

اولین نکته مهم در انعقاد یک قرارداد حقوقی، طرفین و موضوع قرارداد می باشد، که بسیاری از قراردادها به علت عدم توجه به این مبحث باطل بوده و یا با چالش های بزرگی پس از انعقاد مواجه می شوند؛ به طور مثال با عدم سنجش اعتبار طرفین قرارداد هنگام عقد، ممکن است بعد از انعقاد قرارداد متعهد از انجام تعهدات خود عدول نموده و سال ها به علت وجود یک قرارداد لازم، طرفین هیچ بهره ای نبرده و چه بسا ضرر نیز نموده اند.

در قانون مواردی برای فسخ قرارداد بیان شده است که به آن خیارات می گویند؛ خیار به معنای توانایی و اختیار فسخ عقد یا قرارداد در صورت وقوع شرایط خاص است.

ـ تعریف مالکیت فکری یا مالکیت معنوی:

مالکیت فکری یا مالکیت معنوی مالیکت بر دارایی های غیر مشهود می باشد و به حقوقی گفته می شود که به صاحبان آن حق بهره وری از اندیشه و خلاقیت را می دهد و ارزش اقتصادی و قابلیت داد و ستد دارد؛ ولی موضوع آن شیء معین مادی نیست. حقوق پدیدآورندگان آثار ادبی یا هنری معروف به حق مولف یا حق تکثیر، حق اختراع، حق تاجران و صنعتگران نسبت به علائم تجاری، طرح صنعتی و اسرار تجاری معروف به مالکیت صنعتی از انواع مالکیت های فکری / معنوی می باشد. اموال فکری از اموال منقول هستند که متضمن خلاقیت (ابتکار) و تخیل هستند و معمولا به عنوان «آفریده های فکری» شناخته می شوند. کپی رایت (حق تکثیر)، علائم تجاری، اسرار تجاری و حق اختراع ها از اقسام مالکیت فکری هستند.

حقوق مالکیت فکری شامل دو دسته حقوق معنوی و حقوق مادی است. مالکیت معنوی صرفا جنبه اعتباری و معنوی دارد و به مالک آن امکاناتی برای حفاظت از مالکیت خود می دهد؛ مثلا نویسنده یک کتاب، به جز این که نامش به عنوان پدیدیآورنده اثر برده می شود، می تواند اجازه انتشار آن را بدهد( یا مانع نشر آن بشود)