ضرورت استفاده از نظامهای زراعی بومسازگار برای مقابله با چالشهای تغییر اقلیم
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، محمد زمانیان در گفت وگو با ایرنا، با اشاره به رویکرد جدید این مؤسسه در حوزه « بهزراعی» گفت: این مؤسسه در سال گذشته و در راستای پاسخ به چالشهای نوین بخش کشاورزی، اقدام به تأسیس کارگروه نظامهای زراعی کرده است.
وی هدف از تشکیل این کارگروه را مطالعه تخصصی مسائل بهزراعی و بهکارگیری دستاوردهای تحقیقاتی و بهنژادی در نظامهای مختلف زراعی عنوان کرد و افزود: این مطالعات با حضور متخصصان حوزه خاک و آب، گیاهپزشکی، زراعت، اصلاح نباتات و فنیمهندسی و متناسب با شرایط اقلیمی مختلف کشور انجام میشود.
زمانیان با اشاره به اجرای پروژههای پژوهشی در این زمینه اظهار کرد: در همین راستا، پروژههای تحقیقاتی ارزیابی توالیهای مختلف زراعی در دو نظام «مرسوم» و «کمنهاده» گیاهان زراعی، با هدف کاهش مصرف آب، افزایش بهرهوری و بهبود عملکرد، در مناطق کرج و مشهد به اجرا درآمده است.
رییس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ادامه داد: نخستین سال این پروژه در مزرعه تحقیقاتی ۴۰۰ هکتاری مؤسسه و با کشت گندم بهعنوان محصولی اساسی و راهبردی آغاز شد.
وی با بیان اینکه این طرح ماهیتی «تحقیقاتی ـ توسعهای» دارد، گفت: پروژه در قالب یک بستر کاری مشترک و با مشارکت متخصصان حوزههای زراعت، اصلاح نباتات، فیزیولوژی گیاهان زراعی، آبیاری، حاصلخیزی خاک، علفهای هرز، بیماریشناسی و مکانیزاسیون و با همکاری مؤسسات تحقیقاتی اصلاح بذر، آب و خاک، گیاهپزشکی و فنیومهندسی، بهصورت تقاضامحور و به سفارش معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی اجرا شده است.
زمانیان با اشاره به تأثیرات تغییر اقلیم و تشدید محدودیت در منابع پایه آب و خاک افزود: پایین بودن بهرهوری نهادهها یکی از مهمترین چالشهای تولید در نظامهای زراعی کشور است و اجرای فعالیتهای پژوهشی ـ بهزراعی برای افزایش سازگاری و تابآوری نظامهای تولیدی، ضرورتی انکارناپذیر بهشمار میرود.
وی تصریح کرد: در این پروژه، گیاهان زراعی در دو سیستم مرسوم و کمنهاده بهگونهای انتخاب و استقرار یافتهاند که ضمن استفاده بهینه از نهادههای طبیعی و مصنوعی، از اثرات متقابل اجزای مختلف نظام زراعی برای بهبود بهرهوری و افزایش کارایی استفاده شود.
رییس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر خاطرنشان کرد: محصولات مورد بررسی در قالب توالیهای متنوع زراعی شامل محصولات اساسی و مؤثر در امنیت غذایی کشور از جمله غلات، دانههای روغنی صنعتی، گیاهان علوفهای، حبوبات، گیاهان جدید و دارویی هستند.
وی افزود: شاخصهایی نظیر کمآببر بودن، توجیهپذیری اقتصادی، مزیت نسبی، پایداری تولید، دستیابی به کمیت و کیفیت مطلوب محصول و ملاحظات زیستمحیطی، مهمترین معیارهای انتخاب این محصولات بوده و بر همین اساس اهداف پروژه در هر یک از توالیهای زراعی تعریف شده است.
زمانیان ادامه داد: در هر دو سیستم مرسوم و کمنهاده، در مرحله آمادهسازی زمین به جای گاوآهن برگرداندار از گاوآهن قلمی استفاده شده و کشت محصولات در ۳۰ درصد بقایای گیاهی محصول قبلی انجام میشود. همچنین سیستمهای آبیاری مورد استفاده از نوع تحت فشار و تیپ است.
وی یادآور شد: تفاوت اصلی دو سیستم مرسوم و کمنهاده در نوع و میزان مصرف کودهای شیمیایی و حجم آب آبیاری در توالیهای مختلف زراعی است.
رییس مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر گفت: در این طرح، بهرهوری آب بر اساس سه شاخص مهم شامل بهرهوری اقتصادی آب، شکاف بهرهوری اقتصادی و بهرهوری نسبی اقتصادی آب مورد ارزیابی قرار میگیرد. همچنین کارایی جذب و مصرف عناصر غذایی و کارایی انرژی از دیگر شاخصهای ارزیابی دو سیستم مرسوم و کمنهاده تحت مدیریتهای متفاوت آبی و کودی است.
وی در پایان با اشاره به اینکه مدت اجرای این پروژه پنج سال پیشبینی شده است، افزود: این طرح بهصورت همزمان در دو منطقه کرج و مشهد در حال اجراست.
