احیای خاک‌های کشور با رویکرد علمی؛ پایه‌ای برای شهرهای سالم و توسعه پایدار

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری و به نقل از خبرگزاری ایرنا، معاون پژوهشی و تحقیقات مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری با تأکید بر نقش محوری خاک در سلامت شهرها گفت: خاک سالم، پایه شهر سالم است و تا زمانی که شناخت دقیق و علمی از مفهوم خاک سالم وجود نداشته باشد، دستیابی به توسعه پایدار و محیط زیست سالم امکان‌پذیر نیست.

علی مرشدی افزود: همان‌گونه که انسان سالم دارای شاخص‌های مشخصی است، خاک سالم نیز باید از سه منظر فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی در وضعیت مطلوب قرار داشته باشد.

وی توضیح داد: از نظر فیزیکی، خاک سالم باید دارای بافت متعادل (نه بیش از حد سنگین و نه بیش از حد سبک) باشد، ساختمان مناسب خاک نقش مهمی در تهویه، تبادل گرمایی و حفظ رطوبت دارد و فقدان این ویژگی‌ها، عملکرد خاک را مختل می‌کند.

محقق مرکز تحقیقات افزود: از منظر شیمیایی نیز خاک نباید شور یا قلیایی باشد و عناصر غذایی آن باید در تعادل قرار داشته باشند؛ نه کمبود عناصر وجود داشته باشد و نه بیش‌بود آن‌ها که می‌تواند منجر به مسمومیت خاک شود. مرشدی با اشاره به بعد بیولوژیکی خاک گفت: خاک سالم باید سرشار از میکروارگانیسم‌های مفید باشد تا بتواند با گیاه و محیط پیرامون تعامل مؤثر و متعادلی برقرار کند.

معاون پژوهشی و تحقیقات مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی در ادامه با انتقاد از وضعیت مدیریت پسماند گفت: از سال ۱۳۷۹ طرحی در مرکز تحقیقات تدوین شد که بر تبدیل ضایعات، بقایای گیاهی و پسماندهای کشاورزی به کمپوست تأکید داشت؛ اما این رویکرد به طور جدی اجرایی نشد.

مرشدی تاکید کرد: خاک سالم می‌تواند زمینه‌ساز شهر سالم باشد؛ شهری با هوای پاک، آب سالم، پوشش گیاهی مناسب و تفرجگاه‌های استاندارد برخوردار باشد .

وی با طرح این پرسش افزود: از سال ۱۳۷۹ تاکنون چرا مکان‌یابی علمی و اصولی برای محل‌های دفن پسماند و استقرار کارخانه‌های تبدیل و بازیافت به‌طور کامل انجام نشده است، در حالی که این مراکز علاوه بر منافع زیست‌محیطی، می‌توانند زمینه‌ساز اشتغال و توسعه اقتصادی نیز باشند.

این محقق مرکز تحقیقات تصریح کرد: اگرچه عنوان می‌شود کارخانه‌های کمپوست با ورودی کمتر از ۱۰۰ تن در روز توجیه اقتصادی ندارند، اما نباید از توجیه زیست‌محیطی، بهداشتی و نقش آن‌ها در سلامت خاک و جامعه غافل شد؛ چراکه با در نظر گرفتن هزینه‌های پنهان زیست‌محیطی و سلامت، این طرح‌ها به طور کامل توجیه‌پذیر هستند.

مرشدی با اشاره به شرایط جغرافیایی چهارمحال و بختیاری گفت: ۷۸ درصد مساحت این استان کوهستانی و تنها ۲۲ درصد دشت است که این محدودیت، ضرورت توجه بیشتر به سلامت خاک و مدیریت اصولی پسماند را دوچندان می‌کند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های نوین بازیافت گفت: مطالعات نشان می‌دهد زباله‌های خانگی می‌توانند در مراحل بعدی به موادی مانند «بایو ۴» تبدیل شوند؛ استفاده از این مواد در فضای سبز شهری می‌تواند کیفیت خاک و مدیریت پسماند را بهبود بخشید.

مرشدی تاکید کرد: در صورت استقرار صحیح کارخانه‌های مدیریت پسماند شهری و تفکیک اصولی بخش جامد و مایع، بازچرخانی آب خاکستری به‌درستی انجام می‌شود و این اقدام می‌تواند گامی مؤثر در حفظ منابع آب و سلامت محیط زیست باشد.