کلید تحول کشاورزی، شناخت دقیق منابع و پیوند با دانشمندان است

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مسعود پزشکیان در آیین ملی آغاز سال زراعی جدید که با حضور مدیران ارشد، محققان و فعالان بخش کشاورزی در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر برگزار شد، با ادای احترام به مقام شامخ شهدای والامقام و ایثارگران میهن اسلامی، خطاب به مدیران، کارآفرینان و تلاشگران عرصه تولید اظهار داشت: نقش مدیران در سرنوشت کشور تعیین‌کننده است؛ نگاه و تصمیم شما می‌تواند مملکت را در اوج عزت و سربلندی نگه دارد و در نقطه مقابل، غفلت از مسئولیت‌ها موجب بروز چالش و مشکل برای جامعه و مردم خواهد شد.
 شناخت منابع و ارتقای بهره‌وری؛ نخستین گام مدیریت کارآمد
رئیس‌جمهور با اشاره به روایت شریف «رَحِمَ‌اللهُ امْرَءاً عَرَفَ نَفْسَهُ، عَلِمَ مِنْ أَیْنَ، فِی أَیْنَ، وَإِلَى أَیْنَ»، نخستین وظیفه هر مدیر را ارزیابی و شناخت دقیق منابع و داشته‌ها دانست و افزود: هر مدیری در هر جایگاهی باید بداند چه ظرفیت‌هایی در اختیار دارد. پرسش اساسی این است که وضعیت منابع آبی، خاکی و جغرافیایی ما چگونه است و در مقایسه با سایر کشورهای جهان، ما چه میزان از این داشته‌ها بهره‌برداری می‌کنیم و دیگران چه میزان؟

وی با ابراز نارضایتی از فاصله‌ی موجود در شاخص‌های بهره‌وری گفت: پذیرش اینکه ما از دیگران ناکارآمدتر یا عقب‌تر باشیم، نه از نگاه انسانی، نه مدیریتی و نه به‌عنوان یک ایرانی مسلمان به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست. باید این پرسش در ذهن یکایک مدیران شکل بگیرد که چرا با برخورداری از چنین آب و خاکی باید از قافله پیشرفت عقب بمانیم؛ چراکه یافتن راهکار، در گرو درک عمیق این پرسش و غیرقابل‌قبول دانستن وضع موجود است.

پیوند دانشگاه و بخش اجرا؛ ضرورت بهره‌گیری از تجارب جهانی
رئیس‌جمهور با تأکید بر لزوم حضور پررنگ‌تر اساتید دانشگاه و نخبگان علمی در کنار تصمیم‌گیران و مجریان بخش کشاورزی خاطرنشان کرد: پیوند دانشگاهیان و دانشمندان با حوزه اجرا و هم‌فکری با آنان، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در این مسیر است. هنگامی که ضرورت جبران فاصله‌ها را پذیرفتیم، بلافاصله باید به سراغ اهل علم و صاحب‌نظران باتجربه برویم.

وی همچنین با استناد به آیه شریفه «أَفَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَتَکُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ یَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ یَسْمَعُونَ بِهَا»، بر لزوم مطالعه و بررسی الگوهای موفق سایر کشورها تأکید کرد و یادآور شد: مدیران باید با دیده‌ای باز و بصیرت، عملکرد دیگر کشورها را ارزیابی کنند تا دریابند آنان چگونه به موفقیت و بهره‌وری دست یافته‌اند؛ مدیری که چنین رویکرد و ذهنیتی داشته باشد، بی‌درنگ در پی علم، تجربه و راهکارهای تحول‌آفرین خواهد رفت.

رئیس‌جمهور در ادامه سخنان با تأکید بر اینکه عقب‌ماندگی در بهره‌وری و کیفیت پذیرفتنی نیست، تصریح کرد: تفاوت جوامع پیشرفته با دیگران در ساختار ژنتیکی انسان‌ها نیست، بلکه در افق دید و جهت‌گیری مدیران است؛ اگر راهبری کشور به سمت قله‌های دانش و فناوری‌های نوین باشد، جامعه نیز به همان سو حرکت خواهد کرد.

پزشکیان با اشاره به زنجیره ارزش در بخش کشاورزی اظهار داشت: اگر دغدغه نپذیرفتن عقب‌ماندگی در ذهن مدیران نهادینه شود، آن‌گاه در تمام ابعاد از جمله کارایی، بهره‌وری، تناسب و کیفیت—از مزرعه تا سفره—باید به فکر چاره و برنامه‌ریزی دقیق بود. مدیران هستند که تعیین می‌کنند کشور در چه مسیری گام بردارد و پیشرفت، بیش از آنکه حاصل نبوغ فردی باشد، نتیجه نوع نگاه و نگرش حاکم بر مدیریت است.
 
رئیس‌جمهور با تشبیه نقش مدیران به راهنمایان حرکت در تاریکی شب افزود: در یک مسیر ناشناخته و تاریک، اگر راهنما به سمت قله گام بردارد، تمامی همراهان را به عزت و قله خواهد رساند، اما اگر مسیر نادرستی انتخاب شود، جامعه به سمت سقوط و دره هدایت خواهد شد. مدیران در حقیقت طلایه‌داران این مسیرند و تعیین می‌کنند که منابع انسانی و نخبگان کشور در چه حوزه‌ای به کار گرفته شوند.

 لزوم دستیابی به فناوری‌های سطح بالا و هوش مصنوعی
وی با انتقاد از رویکردهای مقلدانه و محدود شدن به سطوح پایین تکنولوژی خاطرنشان کرد: اگر مدیران کشور سطح مطالبات و فناوری انتخابی خود را در حد «مونتاژکاری» تعریف کنند، نخبگان ما نهایتاً بهترین مونتاژکاران جهان خواهند شد؛ اما اگر هدف‌گذاری بر دستیابی به مرزهای دانش، فناوری‌های پیشرفته (High-Tech) و هوش مصنوعی قرار گیرد، توانمندی دانشمندان ما در همان تراز جهانی شکوفا می‌شود. بنابراین، این پیشروان و تصمیم‌گیران هستند که می‌توانند جامعه را با اراده و نگرش درست، به نقطه مطلوب هدایت کنند.

رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت تدوین نقشه‌ای دقیق و جامع برای آینده کشاورزی کشور تصریح کرد: انتخاب نوع محصول و نحوه زراعت باید کاملاً منطبق بر نیاز واقعی، امکانات و توان منابع پایه کشور بازنگری و بازطراحی شود و عبور از چالش‌های موجود مستلزم شکستن قالب‌های ذهنی سنتی، سپردن کار به کارشناسان و بهره‌گیری از تجارب موفق بین‌المللی است.

 مسعود پزشکیان در بخش پایانی بیانات خود با تأکید بر اینکه تصمیم‌گیری‌ها باید جنبه الگویی و علمی داشته باشند، اظهار داشت: اتخاذ تصمیمات غیرکارشناسی علت اصلی بروز چالش‌های امروز است؛ بنابراین اگر امور به کارشناسان و اهل فن واگذار نشود، نتایج مطلوبی حاصل نخواهد شد.

 بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها و تجارب بین‌المللی
رئیس‌جمهور تعامل همه‌جانبه برای ساماندهی بخش کشاورزی را یک ضرورت دانست و خطاب به متولیان و تصمیم‌گیران گفت: علاوه بر ظرفیت اساتید دانشگاه و نخبگان علمی داخلی، باید به‌طور جدی از تجارب موفق بین‌المللی نیز استفاده کرد. مسیر حل مشکلات کشاورزی از گذرگاه علم و تجربه جهانی به‌مراتب هموارتر خواهد شد و بخش کشاورزی قطعاً توانمندی تحقق این هدف را دارد.

 شکستن قالب‌های فکری و ایجاد باور «ما می‌توانیم»
وی ایجاد خودباوری را گام بنیادین در تحول مدیریتی برشمرد و افزود: پیش‌شرط انجام کارهای بزرگ این است که مدیران از قالب‌های ذهنی محدودی که در گذشته شکل گرفته خارج شوند و باور کنند که توانایی ایجاد تحول و حل چالش‌ها را دارند؛ با چنین رویکردی دستیابی به اهداف کلان امکان‌پذیر خواهد بود.

 تدوین نقشه راه آینده و بازنگری در ساختار زراعت و الگوی کشت
رئیس‌جمهور در پایان بر لزوم تدوین نقشه راه جامع برای مناطق مختلف کشور تأکید کرد و یادآور شد: باید برای آینده هر شهر، استان و تمامیت کشور برنامه‌ای اصولی و دقیق داشته باشیم. اینکه چه محصولی و در چه مقیاسی کشت شود، نیازمند بازنگری اساسی و طراحی هوشمندانه بر مبنای توان اکولوژیک، نیاز واقعی جامعه و ظرفیت منابع آبی و خاکی است؛ روندی که تحقق آن نیازمند هم‌افزایی همه‌جانبه محققان، مدیران و کشاورزان است.