((پتح یار)) سامانه بومی که کندوی زنبور عسل را هوشمند می کند

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی این سامانه با استفاده از اینترنت اشیا، از طریق حسگرهای دما و رطوبت داخل و خارج کندو و همچنین حسگر وزن، اطلاعات کندو را در فواصل زمانی مشخص ثبت می‌کند. داده‌ها علاوه بر ذخیره محلی، از طریق اینترنت به فضای ابری منتقل شده و پس از پردازش، در قالب داشبورد تلفن همراه در اختیار بهره‌بردار قرار می‌گیرد.
چنین فناوری‌هایی می‌تواند فاصله میان پژوهش و تولید را کاهش دهد و مدیریت زنبورستان را از اتکا صرف به مشاهدات سنتی به سمت پایش داده‌محور و کشاورزی هوشمند سوق دهد.
پژوهش برای افزایش تولید، بدون افزایش سطح زیرکشت
ظرفیت افزایش هزاران تن تولید کلزا با مدیریت علمی مزرعه
یکی از یافته‌های قابل توجه گزارش عملکرد مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان شرقی نشان می‌دهد افزایش تولید الزاماً به معنای افزایش سطح زیرکشت یا مصرف بیشتر منابع نیست.
براساس برآورد ارائه‌شده در گزارش، در صورت وجود سه هزار هکتار کلزای آبی در استان، تنها مدیریت صحیح تاریخ کاشت می‌تواند ظرفیت افزایش قابل توجه تولید را ایجاد کند. همچنین رعایت تاریخ مناسب کاشت می‌تواند متوسط عملکرد را حدود ۸۰۰ کیلوگرم در هکتار افزایش دهد و در سطح سه هزار هکتار، ظرفیت افزایش تولیدی در حدود ۲۴۰۰ تن ایجاد کند.
این نمونه نشان می‌دهد یکی از اقتصادی‌ترین راه‌های افزایش امنیت غذایی، انتقال یافته‌های تحقیقاتی موجود به مزرعه است؛ یعنی تولید بیشتر از همان آب، همان خاک و همان سطح زیرکشت.
تحقیقات کاربردی برای حفاظت از خاک و اراضی کشاورزی
از «پزشک خاک» تا GIS؛ نسخه علمی برای حفاظت از سرمایه خاموش کشاورزی
مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان شرقی در حوزه خاک نیز مجموعه‌ای از اقدامات کاربردی را دنبال کرده است؛ از همکاری در اجرای پروژه «پزشک خاک» و ارائه توصیه‌های کودی گرفته تا شناسایی و پهنه‌بندی خاک‌های شور، استفاده از GIS و سنجش از دور و تهیه نقشه‌های مدیریتی خاک.

در گزارش همچنین به ارزیابی حدود ۱۰۰ مورد تقاضای تغییر کاربری اراضی با هدف کمک به حفاظت از زمین‌های مناسب کشاورزی و نیز ۱۰۰ مورد پایش و نظارت بر کودهای عرضه‌شده در سطح استان و کارخانه‌های تولید کود اشاره شده است.
این فعالیت‌ها نشان می‌دهد حفاظت از خاک صرفاً یک موضوع زیست‌محیطی نیست؛ خاک، سرمایه تولید غذاست و تصمیم‌گیری علمی درباره کیفیت خاک، کود و کاربری اراضی مستقیماً با آینده امنیت غذایی ارتباط دارد.
پژوهش مسئله‌محور؛ نقشه راه جدید مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان شرقی

برنامه پیش‌روی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی بر یک تغییر جهت مهم استوار شده است: تبدیل نتایج پژوهش به راهکار قابل استفاده در مزارع و باغ‌ها.
برنامه‌های پیش‌بینی‌شده بر توسعه کشاورزی کم‌آب و سازگار با تغییر اقلیم، افزایش بهره‌وری آب و خاک، معرفی ارقام متناسب با اقلیم استان، توسعه تحقیقات غلات، دانه‌های روغنی و علوفه، بهبود مدیریت باغ‌ها و کاهش ضایعات محصولات کشاورزی متمرکز است.
همزمان، تقویت ارتباط میان پژوهشگران، بهره‌برداران، تشکل‌های کشاورزی و بخش اجرایی و توسعه تحقیقات «مسئله‌محور و تقاضامحور» در دستور کار قرار گرفته است.
این رویکرد می‌تواند یک معیار ساده برای ارزیابی پژوهش کشاورزی ایجاد کند: هر یافته علمی باید در نهایت بتواند مسئله‌ای از تولیدکننده حل کند؛ آب کمتری مصرف کند، عملکرد را افزایش دهد، ضایعات را کاهش دهد یا درآمد بهره‌بردار را بهبود بخشد.