«هلالی آبگیر»؛ امید تازه برای نجات مراتع خشک خوزستان
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان به نقل از خبرگزاری ایرنا، بنفشه یثربی در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به تشدید بحران کمآبی و ضرورت استفاده از راهکارهای کمهزینه و پایدار اظهار کرد: سامانههای سنتی استحصال آب باران، راهکاری بومی و علمی برای کاهش وابستگی به آبیاریهای پرهزینه در مناطق خشک و نیمهخشک به شمار میروند و هزاران سال است که در اقلیمهای خشک جهان برای مقابله با تنشهای آبی به کار گرفته میشوند.
وی با تشریح نتایج ارزیابی چندساله سه سامانه «پیتینگ»، «فارو» و «هلالی آبگیر» در مراتع ماهشهر افزود: اگرچه هر سه شیوه توانستهاند تنوع و غنای گونهای پوشش گیاهی را نسبت به عرصههای شاهد بهطور معناداری ارتقا دهند اما سامانه هلالی آبگیر به دلیل ظرفیت بالای ذخیرهسازی رواناب، توزیع مناسب رطوبت در عمق خاک و توانایی به دام انداختن بذر و رسوبات، برترین عملکرد را به ثبت رسانده است.
پژوهشگر حوزه آبخیزداری مرکز تحقیقات خوزستان با تأکید بر استقرار موفقیتآمیز گونههای بومی مانند «اشنان» در این سامانهها تصریح کرد: شواهد میدانی حاکی از سرسبزی و پایداری این گیاهان حتی در فصول کمبارش است که این امر نقش حیاتی هلالیهای آبگیر را در بازسازی عرصههای تخریبشده، مهار بیابانزایی و کنترل فرسایش خاک اثبات میکند.
یثربی با اشاره به اینکه سامانه «فارو» در رتبه میانی و «پیتینگ» به علت ظرفیت محدود ذخیره آب در رده بعدی اثربخشی قرار دارند خاطرنشان کرد: دستیابی به بالاترین راندمان در طرحهای آبخیزداری و احیای مراتع، نیازمند انتخاب دقیق الگوی استحصال آب متناسب با شرایط خاک، شیب و میزان بارندگی در هر منطقه است.
به گزارش ایرنا ۲۰ درصد از عرصههای ملی خوزستان، معادل ۱.۲۷ میلیون هکتار، عرصه بیابانی است که بخشی از این بیابانها قدیمی و بخشی دیگر بر اثر مدیریت ضعیف، طرحهای نفتی، جادهسازی یا بهرهبرداری در راستای معیشت مردم ایجاد شده است. ۷۵۰ هزار هکتار از این مناطق فوقبحرانی هستند که ۳۵۰ هزار هکتار آن کانون ریزگرد محسوب میشود.
۷۰۰ هزار هکتار از عرصههای بیابانی استان خوزستان به عنوان مناطق در معرض ریزگرد شناسایی شدهاند که ۳۵۰ هزار هکتار از آنها در وضعیت فوقبحرانی قرار دارند. همچنین ۳۵۰ هزار هکتار تپههای ماسهای در غرب خوزستان قرار دارند.
در پنج سال اخیر، ۳۴ هزار هکتار با اجرای طرح رواناب از پوشش بیابانی به فضای سبز تغییر یافته است. در حال حاضر نیز هفت کانون ریزگرد به وسعت ۳۴۲ هزار هکتار در استان وجود دارد که کانون شماره چهار، واقع در مسیر اهواز به سمت ماهشهر، به دلیل وزش باد، ریزگردها را به سمت اهواز هدایت میکند.
بر اساس اعلام ادارهکل منابع طبیعی خوزستان، طی ۱۰ سال گذشته، طرح بیابانزدایی در بیش از ۶۰ هزار هکتار از ۳۵۰ هزار هکتار کانون ریزگرد استان اجرا شده و اقدامات اثرگذاری برای توسعه فضای سبز و تثبیت خاک صورت گرفته است.
لینک خبر: https://irna.ir/xjYddM
