پنبه کمآبتر با انتخاب رقم مناسب؛ کاهش تا ۲۵ درصدی نیاز آبیاری در خراسان شمالی
به گزارش روابط عمومی سازمان تات به نقل از مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان شمالی ، جلیل علوی با اشاره به جایگاه پنبه در اقتصاد کشاورزی استان اظهار کرد: پنبه پس از گندم و جو، سومین محصول مهم و راهبردی خراسان شمالی به شمار میرود و در سال ۱۴۰۵ حدود هشت هزار و ۳۱۰ هکتار از اراضی استان به کشت این محصول اختصاص یافته است.
وی افزود: شهرستانهای مانه، اسفراین، جاجرم و سملقان از مناطق مهم تولید پنبه در استان هستند؛ با این حال، خشکسالی، کاهش منابع آب، افزایش هزینههای تولید، شوری بخشی از اراضی و مشکلات تأمین نهادهها، تولید این محصول را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
علوی با بیان اینکه افزایش بهرهوری آب و کاهش نیاز آبی پنبه از محورهای اصلی تحقیقات مرکز است، گفت: بررسیهای انجامشده در شرایط شهرستان مانه نشان داد با کاهش طول دوره رشد رقم پنبه از ۱۸۰ روز به ۱۶۰، ۱۴۰ و ۱۲۰ روز، نیاز خالص آبیاری بهترتیب حدود هفت، ۱۲ و ۲۵ درصد کاهش مییابد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی ادامه داد: این نتایج نشان میدهد انتخاب رقم متناسب با شرایط اقلیمی و منابع آبی منطقه، در کنار مدیریت صحیح آبیاری، میتواند یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش مصرف آب و حفظ تولید پنبه در شرایط کمآبی باشد.
وی اصلاح روشهای آبیاری، توسعه آبیاری قطرهای و استفاده از کشت نشایی را از دیگر محورهای مورد بررسی عنوان کرد و افزود: هدف تحقیقات در حوزه پنبه صرفاً افزایش عملکرد در واحد سطح نیست، بلکه تولید بیشتر با مصرف آب کمتر و افزایش بهرهوری آب بهعنوان رویکرد اصلی دنبال میشود.
ارزیابی ارقام پنبه برای کشت در اراضی شور
علوی همچنین از اجرای طرح پژوهشی برای شناسایی ارقام متحمل به شوری خبر داد و گفت: در این طرح که در کشت و صنعت آستان قدس رضوی اسفراین در حال اجراست، هشت رقم پنبه شامل حکمت، پرتو، تابان، شایان، گلستان، ارمغان، ساجدی و سروش در شرایط آب و خاک شور ارزیابی میشوند.
وی افزود: هدف از اجرای این طرح، شناسایی ارقام سازگارتر با اراضی شور و فراهمکردن مبنای علمی برای انتخاب رقم مناسب در شرایط مختلف اقلیمی و خاکی استان است؛ موضوعی که میتواند به استفاده مؤثرتر از اراضی دارای محدودیت شوری و پایداری تولید کمک کند.
بررسی نقش تغذیه در افزایش عملکرد و کیفیت پنبه
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی از اجرای طرح پژوهشی دیگری برای بررسی اثر مصرف سولفات منیزیم در مزارع پنبه خبر داد و گفت: در این طرح، اثر مصرف سولفات منیزیم معمولی و نوع نانوی آن در زمانها و غلظتهای مختلف محلولپاشی بر میزان و کیفیت محصول پنبه بررسی میشود.
به گفته وی، این پژوهش در مزرعهای در روستای کلانتر اجرا میشود و انتظار میرود نتایج آن به تدوین توصیههای دقیقتر برای مدیریت تغذیه پنبه و افزایش کارایی مصرف نهادهها کمک کند.
علوی با تأکید بر اینکه تحقیقات پنبه در خراسان شمالی به سمت کشاورزی دقیق و توصیههای منطقهمحور در حال حرکت است، اظهار کرد: در این رویکرد، انتخاب رقم بر اساس اقلیم و میزان شوری، مدیریت آبیاری بر مبنای نیاز واقعی گیاه و بهبود مدیریت تغذیه مورد توجه قرار میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: هدف نهایی این فعالیتهای پژوهشی، افزایش پایداری تولید پنبه، کاهش مصرف آب و نهادهها، کاهش هزینههای تولید، افزایش بهرهوری و بهبود درآمد پنبهکاران استان است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی در پایان بر ضرورت توسعه تحقیقات مزرعهای و انتقال یافتهها به بهرهبرداران تأکید کرد و گفت: یافتههای پژوهشی زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهند که پس از اعتبارسنجی در شرایط واقعی مزارع، به توصیههای عملی و قابل اجرا برای کشاورزان تبدیل شوند.
