گامی عملی در مسیر هوشمندسازی کشاورزی و ارتقای بهرهوری مزارع استان لرستان؛
آزمون میدانی فناوری در برابر سُنَت؛ مقایسه کارایی پهپاد سمپاش و روش مرسوم در کنترل کنه تارتن مزارع لوبیا در بروجرد
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، شهرستان بروجرد، یکی از قطبهای اصلی و استراتژیک تولید حبوبات، بهویژه لوبیا در کشور به شمار میرود. در این میان، آفت «کنه تارتن دولکهای» همواره به عنوان یکی از چالشهای جدی کشاورزان مطرح بوده که در صورت عدم مدیریت صحیح، خسارتهای سنگین کمی و کیفی به محصول وارد میکند. در همین راستا و با هدف دستیابی به کارآمدترین الگوی سمپاشی، طرحی مشترک میان بخش تحقیقات و بدنه ترویج جهاد کشاورزی برای مقایسه دو رویکرد سنتی و مدرن طراحی و اجرا گردید.
همکاری همهجانبه محققان، مروجان و بهرهبرداران در پهنه عمل
این طرح تحقیقی–ترویجی با مشارکت فعال و میدانی متخصصان این حوزه به اجرا درآمد؛ از جمله حاضران در این برنامه علمی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* سرکار خانم حدیث نعمتپور، مجری طرح از مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی (تات) لرستان
* صفایی، از محققان و کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان
* محمدحسن کوشکی، محقق باسابقه حوزه حبوبات پردیس تحقیقات و آموزش کشاورزی بروجرد
* حسین آسترکی معاون پژوهش پردیس تحقیقات و آموزش کشاورزی بروجرد
* کارشناسان برجسته شبکه ترویج و آموزش کشاورزی استان
* جمعی از کشاورزان پیشرو و کلیدی منطقه
شبیهسازی میدانی و مقایسه دو متد سمپاشی
در این آزمایش میدانی، دو متد متفاوت سمپاشی تحت شرایط یکسان و کنترلشده مورد مقایسه قرار گرفتند:
۱- روش مرسوم (سنتی): استفاده از سمپاش بومدار پشتتراکتوری با مخزن ۴۰۰ لیتری که حجم آب مصرفی بالا و پوشش سطحی سنتی را به همراه دارد.
۲- روش مدرن: استفاده از پهپاد کشاورزی (کوادکوپتر/اکتاکوپتر سمپاش) که با تکنولوژی کنترل هوشمند ارتفاع و استفاده از لیتراژ کم آب (محلولپاشی با حجم کم) اقدام به سمپاشی نمود.
سنجش علمی میزان نفوذ سم در سه اشکوب بوته لوبیا
یکی از ویژگیهای برجسته این طرح ترویجی، مستندسازی علمی و استفاده از شاخصهای اندازهگیری بود. جهت ارزیابی دقیق میزان بادبردگی (Drift)، نفوذ ذرات سم و پوششدهی آنها روی برگها، نشانگرهای حساس به رطوبت در سه بخش مختلف بوتههای لوبیا نصب شد:
* بخش بالایی (تاج بوته)
* بخش میانی
* بخش پایینی (نزدیک به سطح خاک)
نتایج ارزیابیهای اولیه:
بررسیهای اولیه میدانی و پایش کارتهای شاخص نشان داد که در این مرحله از رشد محصول، روش سمپاشی مرسوم (پشتتراکتوری) به دلیل حجم بالای آب مصرفی و زاویه پاشش بوم، توانسته است پوشش و نفوذ بیشتری را در لایههای میانی و پایینی بوتهها (که محل اصلی استقرار کنه تارتن است) ایجاد کند. با این حال، جهت حصول نتایج دقیقتر و بررسی اثرات بیولوژیکی آفتکش روی جمعیت کنهها، نمونههای گیاهی جمعآوریشده به آزمایشگاه تخصصی گیاهپزشکی ارسال گردید تا نتایج تکمیلی پس از بررسیهای میکروسکوپی اعلام شود.
توسعه کشاورزی دانشبنیان؛ شاهکلید ارتقای بهرهوری
در بخش پایانی این برنامه ترویجی، محمدحسن کوشکی، نعمتی و علیپناه از محققان و کارشناسان حاضر در طرح، طی سخنانی با تاکید بر جایگاه ویژه و سطح زیر کشت وسیع لوبیا در استان لرستان، بر اهمیت انتقال مستقیم یافتههای پژوهشی به مزارع تاکید کردند.
آنها همافزایی میان بخش تحقیقات و بدنه ترویج را بسیار حیاتی دانسته و خاطرنشان کردند: برگزاری چنین طرحهای مقایسهای و ترویجی در حضور خود کشاورزان، اعتماد جامعه محلی را به یافتههای علمی افزایش میدهد. ما به دنبال حذف مطلق روشهای سنتی یا پذیرش بیقیدوشرط فناوریهای جدید نیستیم؛ بلکه هدف ما بومیسازی تکنولوژیها و انتخاب بهترین، اقتصادیترین و سازگارترین روش مبارزه با آفات برای هر محصول است تا در نهایت شاهد افزایش بهرهوری آب، کاهش مصرف سموم و تحقق کشاورزی دانشبنیان در منطقه باشیم.
