بررسی نقش مدیریت تغذیه در ارتقای کیفیت و ماندگاری میوه کیوی
بررسی تاثیر تغذیه بر کیفیت میوه کیوی توسط عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، طاهره رئیسی، عضو هیات علمی این پژوهشکده، در گفتگویی به بررسی نقش مدیریت تغذیه در افزایش کیفیت و کمیت میوه کیوی پرداخت و با اشاره به چالشهای ناشی از تغییر اقلیم، بر ضرورت بهرهگیری از راهکارهای علمی و نوین در مدیریت عناصر غذایی باغهای کیوی تاکید کرد.
وی با بیان اینکه ایران یکی از تولیدکنندگان مهم کیوی در جهان است، اظهار داشت: جایگاه مناسب کشور در تولید این محصول، اهمیت توجه به ارتقای کیفیت و افزایش بهرهوری باغهای کیوی را دوچندان میکند؛ زیرا کیفیت میوه علاوه بر افزایش رضایت مصرفکنندگان، نقش تعیینکنندهای در توسعه صادرات، افزایش درآمد باغداران و ارتقای رقابتپذیری این محصول در بازارهای داخلی و بینالمللی دارد.
رئیسی با اشاره به اینکه کیفیت میوه کیوی تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله شرایط خاک، آب، اقلیم، مدیریت باغ و تغذیه گیاه قرار دارد، افزود: مدیریت صحیح عناصر غذایی یکی از مهمترین عوامل دستیابی به تولید پایدار و محصول باکیفیت است. این مدیریت باید بر پایه اصول علمی چهار آر شامل انتخاب منبع مناسب، مقدار مناسب، زمان مناسب و مکان مناسب مصرف کود انجام شود؛ اصولی که علاوه بر افزایش کارایی مصرف کود، موجب کاهش هزینههای تولید، حفظ منابع طبیعی و کاهش اثرات زیست محیطی خواهد شد.
وی تغییرات اقلیمی را یکی از مهمترین چالشهای امروز بخش کشاورزی دانست و گفت: افزایش دما، خشکسالی، شوری، تغییر الگوی بارندگی و وقوع تنشهای محیطی، بر رشد ریشه، کارایی جذب و مصرف داخلی عناصر غذایی، روابط آبی گیاه و در نهایت کیفیت و عملکرد محصول تاثیر میگذارد. از اینرو، لازم است مدیریت تغذیه نیز متناسب با شرایط جدید اقلیمی بازنگری شده و به سمت کشاورزی هوشمند مبتنی بر اقلیم حرکت کند.
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری با اشاره به نتایج تحقیقات انجام شده در این پژوهشکده اظهار داشت: یکی از عوامل بسیار مهم در موفقیت برنامههای تغذیهای، انتخاب زمان مناسب مصرف عناصر غذایی بر اساس مراحل فنولوژی درخت است. در پژوهشی که با هدف تعیین بهترین زمان محلولپاشی عناصر روی، منگنز و اوره انجام شد، نتایج نشان داد محلولپاشی در مرحله تورم جوانهها بیشترین تاثیر را در افزایش عملکرد و بهبود سفتی بافت میوه داشته است.
وی افزود: علاوه بر زمان مصرف، روش کاربرد کود نیز در کیفیت محصول نقش تعیینکنندهای دارد. بررسیهای انجامشده نشان داد استفاده از کودآبیاری همراه با محلولپاشی، نسبت به سایر روشهای کوددهی، موجب افزایش عملکرد، بهبود وزن میوه و ارتقای کیفیت محصول میشود. همچنین روش چالکود نیز نتایج مطلوبی در افزایش عملکرد باغهای کیوی داشته است. بر همین اساس توصیه میشود برنامه کوددهی بر اساس آزمون خاک و نیاز واقعی گیاه تنظیم شده و کودها در چند مرحله طی فصل رشد مصرف شوند.
رئیسی با تاکید بر اهمیت استفاده از کودهای آلی در مدیریت باغهای کیوی اظهار داشت: کودهای آلی علاوه بر تامین بخشی از نیاز غذایی گیاه، موجب بهبود ساختمان خاک، افزایش فعالیت میکروارگانیسمهای مفید، افزایش ظرفیت نگهداری آب و ارتقای سلامت خاک میشوند. نتایج تحقیقات پژوهشکده نشان داد استفاده از ورمیکمپوست و کود گاوی پوسیده، ضمن افزایش عملکرد، موجب بهبود شاخصهای کیفی میوه، افزایش پذیرش مصرفکنندگان و بهبود قابلیت نگهداری میوه در سردخانه شده است.
وی ادامه داد: در شرایط تغییر اقلیم، استفاده از ترکیبات ضدتنش نیز اهمیت ویژهای دارد. یکی از موثرترین این ترکیبات، سیلیکات پتاسیم است که موجب افزایش مقاومت گیاه در برابر تنشهای محیطی، بهبود فعالیت آنتیاکسیدانی، افزایش سفتی بافت و کاهش افت کیفیت میوه در دوره انبارمانی میشود. نتایج پژوهشهای انجامشده نشان داد محلولپاشی سیلیکات پتاسیم در مراحل اولیه رشد میوه، کیفیت محصول را به طور معنیداری افزایش میدهد.
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری همچنین به نقش کلیدی کلسیم در کیفیت میوه کیوی اشاره کرد و گفت: بیشترین جذب کلسیم در حدود ۵۰ روز نخست پس از تشکیل میوه انجام میشود؛ بنابراین تامین این عنصر به ویژه از طریق کودآبیاری در این بازه زمانی اهمیت زیادی دارد. محلولپاشی منابع مختلف کلسیم به ویژه کلرید کلسیم و هیدروکسید کلسیم، نیز موجب افزایش استحکام بافت، کاهش افت وزن، بهبود ماندگاری و افزایش کیفیت میوه در دوره نگهداری میشود.
وی مدیریت صحیح آبیاری، جلوگیری از مصرف بیش از حد نیتروژن و پتاسیم، حفظ فعالیت ریشهها و اجرای محلولپاشی در مراحل اولیه رشد میوه را از مهمترین عوامل افزایش جذب کلسیم و بهبود کیفیت محصول عنوان کرد.
رئیسی در پایان با تاکید بر ضرورت حرکت به سوی کشاورزی هوشمند اظهار داشت: نتایج تحقیقات انجام شده در پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری نشان میدهد که مدیریت هوشمند تغذیه مبتنی بر شرایط اقلیمی، استفاده از اصول چهارگانه مدیریت عناصر غذایی، بهرهگیری از کودهای آلی، انتخاب زمان و روش مناسب کوددهی و استفاده هدفمند از ترکیباتی مانند سیلیکات پتاسیم و کلسیم، میتواند ضمن افزایش عملکرد و کیفیت میوه کیوی، ماندگاری محصول پس از برداشت را بهبود بخشیده و پایداری تولید را در شرایط تغییر اقلیم تضمین کند.
