تبیین رویکردهای نوین ترویج کشاورزی با محوریت تاب‌آوری اقلیمی و بهره‌وری پایدار در استان سمنان

         به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، دوره تخصصی «آشنایی با روش‌های نوین آموزش و ترویج» با هدف ارتقای دانش فنی کارشناسان ترویجی، بهبود فرآیند انتقال یافته‌های تحقیقاتی و تقویت نظام ارتباطی با بهره‌برداران بخش کشاورزی، در سالن جلسات شهید کلامی این مرکز برگزار شد.

این دوره با حضور مدیران و کارشناسان ترویج سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان و ادارات تابعه و با تدریس خانم مریم شریعت‌زاده، پژوهشگر پسادکتری این مرکز، اجرا گردید.

در این برنامه آموزشی، چهار محور کلیدی شامل آشنایی با تحولات نوین نظام‌های ترویج کشاورزی، انتخاب روش‌های متناسب با شرایط اقلیمی و تولیدی استان، طراحی برنامه‌های ترویجی مبتنی بر مسائل واقعی بخش کشاورزی و بررسی نقش ابزارهای دیجیتال و رویکردهای مشارکتی در فرآیند آموزش بهره‌برداران مورد تأکید قرار گرفت.

در ادامه، با تشریح ضرورت گذار از الگوهای سنتی ترویج به «نظام نوآوری کشاورزی»، بر نقش این تحول در افزایش اثربخشی خدمات ترویجی تأکید شد. در این چارچوب، چالش‌هایی همچون تغییرات اقلیمی، افزایش دما و موج‌های گرمایی، خشکسالی‌های طولانی‌مدت، بی‌نظمی بارش‌ها، وقوع سرمازدگی‌های ناگهانی، پیچیدگی فناوری‌های نوین، تغییر نسل بهره‌برداران و تحولات بازار و زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، از عوامل اصلی ضرورت بازطراحی نظام ترویج عنوان شد.

در این دوره تفاوت‌های اساسی میان رویکرد سنتی و نوین ترویج کشاورزی تشریح شد؛ معرفی روش‌های نوین ترویج کشاورزی از جمله مدرسه در مزرعه (FFS)، ترویج دیجیتال، یادگیری از همتا، سکوهای نوآوری، مشاوره مبتنی بر داده، ترویج سازگار با اقلیم و مدل‌های ترکیبی حضوری–دیجیتال از جمله محورهای مطرح شده بود. همچنین روندهای جهانی این حوزه بر اساس گزارش‌های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و مجمع جهانی خدمات مشاوره و ترویج کشاورزی (GFRAS) مورد بررسی قرار گرفت.

در ادامه، نقشه راه پیشنهادی توسعه ترویج در استان سمنان ارائه شد که بر توسعه ترویج اقتصادمحور، تقویت شبکه‌های محلی و مشارکتی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در مدیریت هوشمند منابع آب، به‌ویژه در باغات پسته و انار، تأکید داشت.

در جمع‌بندی این دوره تأکید شد که هدف اصلی نظام ترویج نوین، تنها افزایش تولید نیست، بلکه ارتقای بهره‌وری، افزایش تاب‌آوری و تضمین پایداری تولید در شرایط اقلیمی خشک و کم‌آب استان سمنان است؛ رویکردی که می‌تواند نقش مؤثری در توسعه پایدار بخش کشاورزی و بهبود معیشت بهره‌برداران ایفا کند.

کانال اطلاع‌رسانی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان