احیای بانک‌های ژن زنده؛ پیش‌نیاز عبور از صید سنتی به آبزی‌پروری پایدار

در این نشست تخصصی که توسط پژوهشکده برگزار شد، ابعاد مختلف بانک‌های ژن زنده و غیرزنده واکاوی شد. حفظ تنوع ژنتیکی، ارتقای امنیت غذایی، کاهش فشار بهره‌برداری بر ذخایر طبیعی و افزایش تاب‌آوری در برابر بیماری‌ها، از محورهای کلیدی مطرح شده برای تبیین نقش این بانک‌ها در توسعه آبزی‌پروری بود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد بانک‌های ژن زنده با جلوگیری از انقراض ژنتیکی گونه‌های بومی، امکان تکثیر و بازسازی ذخایر در محیط طبیعی را فراهم می‌کنند. همچنین، این مراکز با کاهش هزینه‌های تولید از طریق انتخاب صفات برتر در برنامه‌های اصلاح نژادی، نقشی تعیین‌کننده در مقابله با اثرات تغییرات اقلیمی ایفا می‌کنند.

در این نشست تصریح شد که اثربخشی اقتصادی و حفاظتی بانک‌های ژن، مستلزم فراتر رفتن از نگهداری صرف مولدین است و تدوین داده‌های ژنتیکی و برنامه‌های اصلاحی مدون، الزامی است.

تجربه کشورهای پیشرو در آبزی‌پروری نظیر نروژ، فرانسه و ژاپن مؤید آن است که مدیریت ذخایر ژنتیکی نتایج ملموسی در رشد این صنعت و حفاظت از تنوع زیستی داشته است. در شرایط کنونی، منطقه خلیج‌فارس و دریای عمان عمدتاً بر بانک‌های ژن مولکولی و ذخیره‌سازی داده‌های ژنتیکی متمرکز بوده و با بانک‌های ژن زنده پیشرفته جهان که مدیریت بلندمدت جمعیت‌های مولد را بر عهده دارند، فاصله دارد.