معرفی ۱۰ رقم جدید گندم و جو در سال ۱۴۰۳ / ضرورت تقویت سرمایه‌گذاری در تحقیقات کشاورزی

به گزارش روابط عمومی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، اسماعیل‌زاده‌مقدم در این بازدید با بیان اینکه فعالیت‌های به‌نژادی در این مجموعه به صورت غیررسمی بیش از ۹۶ سال سابقه دارد، اظهار کرد: فعالیت رسمی مؤسسه از سال ۱۳۳۸ آغاز شده و هم‌اکنون روی ۳۵ محصول اساسی و استراتژیک کشور کار تحقیقاتی انجام می‌شود که نقش مستقیمی در امنیت غذایی دارند. 

وی افزود: تا پایان سال ۱۴۰۳ در مجموع حدود ۱۶۰ رقم در حوزه غلات معرفی شده که شامل ۱۴۵ رقم گندم، ۱۵ رقم جو و سه رقم تریتیکاله است. تنها در سال جاری نیز پنج رقم گندم نان، چهار رقم جو و یک رقم تریتیکاله معرفی شده و چند رقم دیگر نیز در مرحله کمیته معرفی رقم قرار دارند. 

معاون پژوهش و فناوری مؤسسه با اشاره به نتایج مطالعات پیشرفت ژنتیکی گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد تا سال ۱۳۹۰ در ارقام بهاره سالانه ۴۰ کیلوگرم و در ارقام زمستانه ۲۲.۶ کیلوگرم در هکتار افزایش عملکرد ناشی از پیشرفت ژنتیکی حاصل شده است و مطالعات جدید برای سال‌های پس از ۱۳۹۰ نیز در حال انجام است. وی همچنین از بهبود کیفیت نانوایی گندم خبر داد و گفت: میانگین درصد پروتئین گندم تولیدی کشور از حدود ۱۱ درصد در دهه ۸۰ به حدود ۱۲ درصد افزایش یافته که دستاوردی مهم در ارتقای کیفیت محصول محسوب می‌شود.  

اسماعیل‌زاده‌مقدم افزود: ارقام جدید علاوه بر عملکرد بالاتر، از مقاومت مناسب‌تری در برابر تنش‌های محیطی نظیر خشکی، گرمای پایان فصل و شوری برخوردارند و در سال زراعی جاری نیز با وجود شرایط مناسب برای شیوع بیماری زنگ، نگرانی خاصی در این زمینه وجود نداشته است. 

وی در بخش دیگری از سخنان خود کاهش سرمایه‌گذاری در بخش تحقیقات، فرسودگی ماشین‌آلات تخصصی و کندی انتقال فناوری به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی را از مهم‌ترین چالش‌ها برشمرد و تصریح کرد: طی دو سال گذشته دریافت ژرم‌پلاسم از مراکز بین‌المللی متوقف شده که این موضوع می‌تواند در بلندمدت روند برنامه‌های به‌نژادی را با محدودیت مواجه کند. 

در ادامه این بازدید، حبیب‌اله قزوینی، رئیس بخش تحقیقات غلات مؤسسه، با اشاره به سابقه حدود یکصد ساله تحقیقات غلات در کشور گفت: برنامه‌های به‌نژادی در چهار اقلیم اصلی شامل سرد، معتدل، گرم جنوب و گرم شمال و همچنین اراضی شور در حال اجراست. وی اظهار داشت: تاکنون حدود ۱۵۰ رقم گندم، ۱۵ رقم گندم دوروم، ۵۲ رقم جو، چهار رقم تریتیکاله و یک رقم چاودار در کشور معرفی شده است. قزوینی با بیان اینکه تحقیقات غلات در ۲۵ مرکز و ۳۲ ایستگاه تحقیقاتی کشور دنبال می‌شود، افزود: بیش از ۹۹ درصد ارقام گندم و جو مورد استفاده کشاورزان حاصل برنامه‌های ملی به‌نژادی است و در حوزه تولید و تکثیر بذر نیز هسته‌های اولیه بذری به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌شوند که نیاز کشور بدون وقفه تأمین شود. 

رئیس بخش تحقیقات غلات همچنین با اشاره به چالش کم‌آبی در مناطق معتدل کشور گفت: با توجه به کاهش بارندگی و تغییر الگوی توزیع آن، تمرکز برنامه‌های اصلاحی بر توسعه ارقام متحمل به تنش خشکی و سازگار با شرایط متغیر اقلیمی افزایش یافته است.