بخش آبزی پروری

بخش آبزی‌پروری؛ پیشران توسعه فناوری‌های تکثیر و پرورش تاس‌ماهیان

بخش آبزی‌پروری انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری از سال ۱۳۷۳ با هدف انجام پژوهش‌های علمی کاربردی در زمینه تعیین احتیاجات غذایی، پایش مراحل رشد، بهینه‌سازی فرآیندهای مولدسازی و استصال خاویار بنیان‌گذاری شده است. این بخش به عنوان یکی از بازوهای کلیدی پژوهشی انستیتو، نقش مهمی در ارتقای بهره‌وری مزارع و توسعه پایدار صنعت آبزی‌پروری کشور ایفا می‌کند.

اهداف راهبردی بخش

توسعه اصولی و علمی پرورش ماهیان خاویاری و ارائه دستورالعمل‌های کاربردی در زمینه تکثیر و پرورش
ترویج و گسترش فناوری‌های نوین پرورش در سطح آبزی‌پروران و مزارع تجاری
حفظ ذخایر ژنتیکی ارزشمند و تنوع زیستی تاس‌ماهیان در آب‌های داخلی و زیستگاه‌های طبیعی
افزایش راندمان تولید گوشت و خاویار با به‌کارگیری سیستم‌های پیشرفته پرورشی

دستاوردهای علمی و توانمندی‌های تخصصی

محققان و کارشناسان این بخش تاکنون دستاوردهای چشمگیری در حوزه‌های مختلف به ثبت رسانده‌اند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

بیوتکنیک پرورش: ارائه بیوتکنیک پیشرفته پرورش ماهیان خاویاری در حوضچه‌های فایبرگلاس، بتنی و استخرهای خاکی.
تولید تجاری: دانش فنی تولید خاویار پرورشی از گونه‌های ارزشمند نظیر شیپ، اوزون‌برون، تاس‌ماهی ایرانی (قره‌برون) و فیل‌ماهی.
اصلاح نژاد و تغذیه: انجام پژوهش‌های تخصصی در زمینه تنوع گونه‌ای، ایجاد دورگ‌های مناسب و اصلاح شده، و همچنین فرمولاسیون و تولید جیره‌های غذایی مخصوص مراحل لاروی، رشد و تولید مولد.
مدیریت آب و بهداشت: ارتقای بهره‌وری مصرف آب از طریق سیستم‌های برگشت آب، ارائه خدمات تخصصی در زمینه روش‌های نوین پرورش، پیش‌رس کردن مولدان و ارزیابی سلامت گله‌ها.
استانداردسازی و آموزش: تدوین دستورالعمل‌های ترویجی برای توسعه آبزی‌پروری و اجرای پروژه‌های مشترک پژوهشی و دانشگاهی.

برنامه‌های آتی و چشم‌انداز توسعه

اولویت‌های مصوب بخش آبزی‌پروری در برنامه راهبردی پیش‌رو، تمرکز بر حفاظت و بهره‌برداری پایدار از تاس‌ماهیان است. در این راستا، تعیین نیازمندی‌های غذایی در مراحل لاروی و بچه ماهی، توسعه سیستم‌های پرورش متراکم در محیط‌های مختلف آبی، و ایجاد پایلوت‌های تخصصی تولید گوشت و خاویار پرورشی به عنوان پروژه‌های کلیدی در دستور کار انستیتو قرار دارد تا گامی استوار در جهت جهش تولید و اقتصاد دانش‌بنیان شیلاتی برداشته شود.