با آغاز فصل زراعی جدید و در راستای توسعه تحقیقات کاربردی، اصلاح ارقام و تأمین بذر گواهیشده در استان لرستان؛
آغاز عملیات کاشت پروژههای تحقیقاتی بهنژادی و بهزراعی گندم و هستههای اولیه بذر در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سراب چنگایی خرمآباد
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، وی با اشاره به اهمیت تحقیقات ژنتیکی، اصلاح ارقام و توسعه فناوریهای زراعی در ارتقای بهرهوری بخش کشاورزی اظهار داشت: در سال زراعی جاری، مجموعهای از طرحها و پروژههای تحقیقاتی با هدف شناسایی، ارزیابی و معرفی ارقام سازگار و پرمحصول، افزایش پایداری تولید و پاسخگویی به نیازهای اقلیمی و زراعی استان لرستان در این ایستگاه به مرحله اجرا درآمده است.
سیاحفر با تشریح برنامههای تحقیقاتی بخش تحقیقات زراعی افزود: در حوزه بهنژادی گندم آبی، هشت پروژه تحقیقاتی شامل آزمایشهای مقدماتی، پیشرفته و سازگاری در دو گروه گندم نان و دوروم در حال اجراست. هدف از اجرای این پروژهها، تولید، ارزیابی و معرفی ارقام جدید و مناسب برای شرایط اقلیمی استان لرستان است؛ ارقامی که ضمن برخورداری از عملکرد مطلوب در شرایط زراعی نرمال، توانایی سازگاری و تحمل تنشهای محیطی را نیز داشته باشند.
وی ادامه داد: در این آزمایشها، واکنش ژنوتیپهای مختلف گندم نسبت به تنشهای غیرزیستی از جمله خشکی و کمآبی انتهای فصل، گرمای انتهای فصل، سرما و یخبندان و همچنین تنشهای زیستی شامل آفات، بیماریها و علفهای هرز مورد بررسی و ارزیابی قرار میگیرد تا در نهایت ارقام مناسب برای شرایط مختلف تولید در استان شناسایی شوند.
رئیس بخش تحقیقات زراعی مرکز با اشاره به سایر برنامههای تحقیقاتی این ایستگاه تصریح کرد: در حوزه جو نیز دو پروژه بهنژادی و تعیین ارزش زراعی و مصرفی (VCU) ارقام مختلف جو آبی و دیم در دست اجراست. همچنین یک پروژه تحقیقاتی مشترک با دانشگاه لرستان با محوریت بررسی ویژگیهای زراعی ارقام مختلف جو دیم و مدلسازی (Modeling) کشت و زراعت این محصول در شرایط استان اجرا میشود که نتایج آن میتواند در بهبود مدیریت تولید و شناسایی ظرفیتهای زراعی جو دیم مؤثر باشد.
وی افزود: در بخش محصولات جایگزین و سازگار با شرایط کمآبی، دو پروژه بررسی سازگاری ارقام و ژنوتیپهای مختلف گلرنگ دیم نیز در برنامه تحقیقاتی سال جاری قرار دارد. علاوه بر این، دو پروژه بهزراعی با هدف بررسی خصوصیات زراعی، فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی گندم نان و دوروم در حال اجراست که نتایج آن در شناخت بهتر واکنش گیاه به شرایط محیطی و بهبود شاخصهای عملکرد و پایداری تولید اهمیت دارد.
تغییر اقلیم؛ ضرورت بازنگری در ارقام گندم
سیاحفر با تأکید بر ضرورت انطباق تحقیقات کشاورزی با شرایط جدید اقلیمی اظهار داشت: تغییر اقلیم (Climate Change) و پیامدهای ناشی از آن، از جمله تغییرات درجه حرارت محیط، تغییر رژیم بارندگی و پراکنش زمانی و مکانی آن، جابهجایی زمان وقوع سرما و یخبندان پاییزه و زمستانه، سرمای دیررس بهاره، تغییرات دمای شبانهروزی و افزایش غیرمتعارف دمای محیط، شرایط متفاوتی را برای رشد و تولید محصولات زراعی ایجاد کرده است.
وی افزود: با توجه به این تحولات، بازنگری در الگوی استفاده از ارقام گندم معرفیشده در سالهای گذشته و ارزیابی مجدد میزان سازگاری آنها با شرایط اقلیمی جدید، ضرورتی اجتنابناپذیر است. ممکن است ارقامی که در گذشته از عملکرد مطلوبی برخوردار بودهاند، در شرایط اقلیمی کنونی و آینده واکنش متفاوتی از خود نشان دهند؛ بنابراین شناسایی ارقام متناسب با اقلیمهای مختلف استان و شرایط جدید محیطی، از اولویتهای مهم تحقیقات بهنژادی گندم به شمار میرود.
رئیس بخش تحقیقات زراعی مرکز در تشریح یکی از طرحهای مهم و راهبردی در این زمینه گفت: به همین منظور، تعداد ۶۰ رقم گندم نان و دوروم کشور که طی حدود ۴۰ سال گذشته تولید و معرفی شدهاند، جمعآوری شده و در قالب یک پروژه تحقیقاتی سهساله، سازگاری آنها با شرایط اقلیمی جدید مورد بررسی قرار میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: در این پروژه، عملکرد و ویژگیهای زراعی ارقام مختلف در شرایط محیطی جدید ارزیابی خواهد شد تا ارقام مناسب برای کشت در شرایط تغییر اقلیم و متناسب با اقلیمهای متنوع استان لرستان شناسایی شوند. نتایج این بررسیها میتواند مبنای علمی مناسبی برای بازنگری در توصیههای فنی کشت گندم و انتخاب ارقام سازگارتر در مناطق مختلف استان فراهم کند.
آغاز کشت ۲۰ هکتار هسته اولیه و مزارع پرورش بذر گندم
سیاحفر در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به اهمیت تولید بذر اصلاحشده و گواهیشده بهعنوان یکی از حلقههای اصلی زنجیره تولید گندم اظهار داشت: همزمان با اجرای پروژههای تحقیقاتی، عملیات کاشت حدود ۲۰ هکتار از هستههای اولیه و مزارع پرورش بذر گندم در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سراب چنگایی خرمآباد آغاز شده است.
وی افزود: این اقدام با هدف ورود و توسعه تولید بذر اصلاحشده در چرخه تولید بذر استان و فراهمسازی زمینه تأمین بذر باکیفیت، استاندارد و گواهیشده مورد نیاز کشاورزان و مزارع گندم استان لرستان انجام میشود.
عضو هیئت علمی مرکز تصریح کرد: تولید بذر از طبقات اولیه و پرورشی، ضمن حفظ خلوص ژنتیکی و ویژگیهای مطلوب ارقام اصلاحشده، زمینه تکثیر و عرضه بذر استاندارد را فراهم میکند و میتواند نقش مؤثری در افزایش ضریب استفاده از بذرهای اصلاحشده، بهبود عملکرد مزارع و ارتقای کیفیت تولید گندم در استان داشته باشد.
وی در پایان تأکید کرد: ایستگاه تحقیقات کشاورزی سراب چنگایی خرمآباد با بهرهگیری از ظرفیتهای علمی، تخصصی و پژوهشی محققان و کارشناسان، تلاش میکند با پیوند مؤثر میان تحقیقات بهنژادی، بهزراعی و تولید بذر، زمینه شناسایی و معرفی ارقام سازگار با شرایط اقلیمی لرستان، افزایش تابآوری نظامهای تولیدی در برابر تنشهای محیطی و تقویت امنیت غذایی را فراهم کند. بدون تردید، نتایج این فعالیتها میتواند در آینده به ارتقای بهرهوری مزارع، کاهش مخاطرات تولید و توسعه کشاورزی پایدار در استان کمک کند.



