مسئول تدوین و دبیر نظارت بر الگوی تولید کشاورزی و منابع طبیعی سازمان تات تشریح کرد؛
اتصال سامانههای کشاورزی؛ گام سازمان تات برای نظارت هوشمند و هدفمندسازی حمایتهای تولید
به گزارش روابط عمومی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، نیکویی، مسئول تدوین و دبیر نظارت بر الگوی تولید کشاورزی و منابع طبیعی سازمان تات، در جریان در بازدید رئیس سازمان حراست وزارت جهاد کشاورزی از مرکز پایش الگوی تولید محصولات کشاورزی، با تشریح فرآیند اجرایی الگوی تولید اظهار کرد: یکی از ویژگیهای مهم سازوکار جدید، همراهی فرآیند تدوین و نظارت بر اجرای برنامه است؛ بهگونهای که اطلاعات حاصل از اجرا و بازخوردهای میدانی در طول فصل زراعی دریافت میشود و برای اصلاح و بهروزرسانی برنامههای سال آینده مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: اجرای مؤثر الگوی تولید صرفاً با اقدامات یک دستگاه امکانپذیر نیست و به همکاری مجموعهای از دستگاههای اجرایی درون و برون وزارت جهاد کشاورزی از جمله استانداریها، شرکتهای آب منطقهای، سازمان مدیریت و برنامهریزی، دانشگاهها و سازمانهای تخصصی نیاز دارد. در این ساختار، هماهنگی میان دستگاهها و انطباق برنامهها با ظرفیتهای واقعی و توان اکولوژیک هر منطقه اهمیت ویژهای دارد.
یکپارچهسازی اطلاعات بهرهبرداران، مکان تولید و فعالیت کشاورزی
نیکویی با اشاره به ضرورت ایجاد ارتباط میان اطلاعات مختلف بخش کشاورزی تصریح کرد: در این فرآیند، سه مؤلفه اصلی شامل هویت بهرهبردار، مکان تولید و نوع فعالیت کشاورزی به یکدیگر متصل میشوند تا منشأ تولید محصولات مشخص و امکان رصد و نظارت دقیق بر فعالیتهای کشاورزی فراهم شود.
وی ادامه داد: برای تحقق این هدف، سامانه «مزرعه من» به سامانه پهنهبندی و سایر سامانههای مرتبط متصل شده و اطلاعات از طریق وبسرویسها میان مجموعههای مختلف تبادل میشود. یکپارچهسازی کدهای بهرهبرداران، محصولات و مکانهای تولید نیز امکان تطبیق اطلاعات و جلوگیری از پراکندگی دادهها را فراهم کرده است.
مسئول تدوین و دبیر نظارت بر الگوی تولید کشاورزی و منابع طبیعی سازمان تات با تشریح سازوکار کنترل تغییرات در برنامه تولید گفت: اطلاعات سطح زیرکشت و عملکرد محصولات در سامانه ثبت و بررسی میشود و هرگونه درخواست برای افزایش یا تغییر سطح کشت باید در چارچوب ضوابط و راهبردهای مصوب معاونتهای تخصصی، قیود مرتبط با الگوی کشت و اسناد بالادستی مورد ارزیابی و تأیید قرار گیرد. به این ترتیب، تغییرات خارج از چارچوب برنامه بدون طی فرآیند بررسی و تأیید امکانپذیر نخواهد بود.
هدفمندسازی حمایتهای دولتی با اتصال سامانههای نظارتی
وی با اشاره به تدوین دستورالعمل ضمانت اجرایی الگوی تولید مروبط به بند الف و ب ماده 33 قانون برنامه هفتم پیشرفت، اظهار کرد: پیشنویس دستورالعمل این ماده قانونی تهیه شده و فرآیند ابلاغ آن در حال پیگیری است؛ با این حال، به واسطه اتصال سامانهها و پیگیری دستگاههای نظارتی، بخش مهمی از الزامات اجرایی آن در عمل در حال پیادهسازی است.
نیکویی افزود: با یکپارچهسازی اطلاعات، امکان تطبیق سطح زیرکشت با میزان نهادههای دریافتی، اطلاعات بیمه محصولات و سایر خدمات حمایتی فراهم شده است. برای مثال، اطلاعات مربوط به سطح زیرکشت گندم و پوشش بیمهای آن قابل بررسی و تطبیق است و در صورت وجود مغایرت میان فعالیت ثبتشده و خدمات دریافتشده، امکان شناسایی و پیگیری موضوع وجود دارد.
وی تأکید کرد: هدف از این سازوکار آن است که حمایتهایی مانند تأمین کود، سوخت، بیمه، آب، انرژی، تسهیلات و سایر خدمات دولتی در چارچوب برنامه تولید بهینه و متناسب با فعالیت واقعی بهرهبرداران ارائه شود.
محاسبه شاخصهای بهرهوری و ارزیابی عملکرد مناطق کشاورزی
مسئول تدوین و دبیر نظارت بر الگوی تولید کشاورزی و منابع طبیعی سازمان تات، با اشاره به قابلیتهای تحلیلی سامانه گفت: اطلاعات پس از ثبت و بررسی در سطوح مختلف شهرستان، استان و مؤسسات تخصصی، اعتبارسنجی میشوند و در نهایت مبنای برنامه اجرایی قرار میگیرند. در این فرآیند، برخی اطلاعات مانند سطح زیرکشت و میزان عملکرد قابلیت اصلاح و بازنگری دارند و شاخصهای محاسباتی نیز بر اساس فرمولهای تعریفشده در سامانه بهصورت خودکار استخراج میشوند.
وی افزود: از جمله شاخصهای مورد استفا
ده، بهرهوری فیزیکی آب و ردپای آب است که امکان بررسی میزان تولید محصول به ازای حجم آب مصرفی را فراهم میکند. این شاخصها میتوانند برای مقایسه عملکرد شهرستانها، شناسایی مناطق دارای بهرهوری بالاتر و ارزیابی ظرفیت افزایش بهرهوری منابع آب مورد استفاده قرار گیرند.
گسترش اجرای برنامه تولید به حوزههای مختلف کشاورزی
نیکویی در ادامه از عملیاتی شدن برنامه تولید در حوزههای زراعت، باغبانی، گیاهان دارویی، گلخانهها و محیطهای کنترلشده و شیلات خبر داد و اظهار کرد: برنامه الگوی تولید زراعت چوب با استفاده از منابع آب نامتعارف، از جمله آبهای خاکستری، و همچنین برنامه الگوی تولید در حوزه های دام و طیور مبتنی بر تکمیل ارتباط سامانهها با حوزههای دام و طیور در برنامههای توسعهای قرار دارد.
وی با تأکید بر اینکه اجرای الگوی تولید نیازمند استمرار نظارت و دریافت بازخوردهای میدانی است، خاطرنشان کرد: مرکز پایش الگوی محصولات کشاورزی با هدف تجمیع اطلاعات، ارزیابی عملکرد و نظارت بر اجرای برنامه ایجاد شده است تا اطلاعات موردنیاز برای اصلاح و بهروزرسانی الگوی تولید در اختیار سازمان قرار گیرد.
وی در پایان تأکید کرد: یکپارچهسازی اطلاعات و سامانههای دستگاههای مرتبط، زمینه ایجاد نظامی منسجم برای پایش تولید، ارزیابی بهرهوری و هدفمندسازی حمایتهای دولتی را فراهم میکند؛ نظامی که در آن تصمیمگیریها و تخصیص خدمات حمایتی بر پایه اطلاعات واقعی و در چارچوب برنامه تولید بهینه انجام خواهد شد.



