نشست بررسی مسائل و ظرفیت‌های شیلاتی در قشم؛ تأکید بر پیوند پژوهش و تصمیم‌گیری اجرایی
هشدار علمی درباره ذخایر ساردین، موتوماهیان و میگوی هرمزگان؛ ۱۲۸ هزار تن صید و ۶ هزار فرصت شغلی در گرو مدیریت پایدار
قشم ـ اعضای هیأت علمی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان در نشست مسئولان شیلاتی در جزیره قشم، با ارائه گزارش‌های تخصصی درباره وضعیت ذخایر ساردین و موتوماهیان و مدیریت پایدار ذخایر میگو، بر بهره‌گیری از یافته‌های علمی در حفاظت و بهره‌برداری اصولی از منابع آبزی استان هرمزگان تأکید کردند.
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، این نشست با حضور آیت‌الله ربانی، نماینده ولی‌فقیه در وزارت جهاد کشاورزی، نماینده ولی‌فقیه در سازمان شیلات ایران، مدیرکل شیلات هرمزگان، ائمه جمعه شهرستان‌های قشم و خمیر و جمعی از مسئولان و مدیران در جزیره قشم برگزار شد.
ساردین و موتوماهیان؛ ستون غذایی اکوسیستم دریایی
علی سالارپوری، معاون پژوهشی، فناوری و انتقال و عضو هیأت علمی پژوهشکده، در این نشست گزارشی با موضوع «ذخایر ساردین و موتوماهیان در استان هرمزگان» ارائه کرد.
وی در این گزارش ویژگی‌های زیستی، فصل تخم‌ریزی، روند رشد، پراکنش و وضعیت ذخایر این ماهیان را تشریح کرد و با اشاره به اهمیت اکولوژیکی و اقتصادی ساردین و موتو، نقش آن‌ها را به‌عنوان منابع غذایی مهم برای گونه‌های تجاری و شکارچی از جمله هوور، گیدر، زرده، شیرماهی و یال‌اسبی در حفظ تعادل اکوسیستم دریایی مورد تأکید قرار داد.
معاون پژوهشی پژوهشکده با اشاره به اهمیت اقتصادی و اجتماعی این صنعت در استان هرمزگان، از تولید حدود ۱۲۸ هزار تن صید، ایجاد نزدیک به ۶ هزار فرصت شغلی و سهم ۳۳ درصدی این ذخایر از کل صید استان خبر داد.
سالارپوری مدیریت تلاش صیادی، جلوگیری از صید غیرمجاز و مخرب، رعایت فصل ممنوعیت صید و توسعه روش‌های نوین فرآوری و عمل‌آوری را از الزامات حفاظت و بهره‌برداری پایدار از این ذخایر برشمرد.
میگو؛ ارزش اقتصادی بالا در سایه فشار صیادی
در بخش دیگری از این نشست، محمد مومنی، عضو هیأت علمی پژوهشکده، گزارش تخصصی خود را با موضوع «بررسی وضعیت ذخایر شیلاتی با تأکید بر مدیریت پایدار ذخایر میگو در استان هرمزگان» ارائه کرد.
وی با تشریح ویژگی‌های زیستی میگو و جایگاه اقتصادی و تجاری آن در فعالیت‌های شیلاتی استان، بر ضرورت اتخاذ تصمیم‌های علمی و به‌هنگام برای مدیریت ذخایر این آبزی تأکید کرد. مومنی با اشاره به قابلیت صادراتی میگو و نقش آن در ایجاد اشتغال و تأمین معیشت جوامع صیادی، این گونه را با وجود سهم محدودتر در مجموع صید آبزیان استان، دارای ارزش اقتصادی قابل‌توجه توصیف کرد.
این عضو هیأت علمی پژوهشکده با اشاره به رشد سریع و طول عمر کوتاه میگو، اهمیت زمان‌بندی مناسب فصل صید، رعایت دوره‌های استراحت ذخیره و کنترل فشار صیادی را در حفظ ظرفیت بازسازی طبیعی این گونه تشریح کرد.
کاهش سهم میگوی موزی در ترکیب صید مهر و آبان
یکی از محورهای مهم این گزارش، بررسی تغییرات ترکیب گونه‌ای میگو در سال‌های اخیر و کاهش سهم میگوی موزی در ترکیب صید طی فصل صید مهر و آبان بود. مومنی با اشاره به ارزش اقتصادی این گونه، بر ضرورت پایش علمی مستمر، بررسی عوامل مؤثر بر تغییرات ذخایر و اتخاذ تدابیر مدیریتی متناسب تأکید کرد.
وی در ادامه به اهمیت زیستگاه‌های ساحلی، به‌ویژه جنگل‌ها و تالاب‌های حرا، در پایداری ذخایر میگو پرداخت و نقش این زیستگاه‌ها را در تأمین پناهگاه، تغذیه و رشد مراحل ابتدایی زندگی آبزیان تشریح کرد. آلودگی‌های نفتی ناشی از حمل‌ونقل دریایی، ورود پساب مزارع پرورش میگو، کاهش بارندگی و تغییر الگوی ورود آب شیرین از جمله فشارهای محیطی مؤثر بر این اکوسیستم‌ها عنوان شد.
عضو هیأت علمی پژوهشکده، پایش مستمر ذخایر پیش و در طول فصل صید، ثبت و تحلیل آمار صید و تلاش صیادی، کنترل صید غیرمجاز و تعیین زمان آغاز و پایان فصل صید بر اساس نتایج مطالعات علمی را از مهم‌ترین الزامات مدیریت پایدار ذخایر میگو دانست.
گفت‌وگو با ائمه جمعه قشم و خمیر
در بخش پایانی این نشست، آیت‌الله ربانی با ائمه جمعه شهرستان‌های قشم و خمیر به گفت‌وگو و تبادل نظر پرداخت. در این بخش، مسائل و مشکلات جامعه شیلاتی، به‌ویژه صیادان، ضرورت تعامل و همکاری مسئولان با ائمه جمعه و راهکارهای حمایت از فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. حاضران نیز در قالب پرسش و پاسخ، دیدگاه‌ها و مسائل خود را مطرح کردند.
ارائه این گزارش‌های تخصصی، بار دیگر بر اهمیت بهره‌گیری از یافته‌های پژوهشی در تصمیم‌گیری‌های اجرایی، حفاظت از ذخایر و زیستگاه‌های دریایی و تقویت مدیریت علمی و پایدار منابع شیلاتی استان هرمزگان تأکید داشت.
