تأکید ایران بر حفاظت از منابع ژنتیکی و دسترسی عادلانه به فناوری

به گزارش روابط عمومی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)غلامرضا صالحی جوزانی با اشاره به برگزاری هفدهمین اجلاس کنوانسیون تنوع زیستی (COP17) و دوازدهمین اجلاس متعاهدین پروتکل کارتاهنا (COP-MOP12) از ۲۷ مهرماه تا ۸ آبان ۱۴۰۵ در شهر ایروان ارمنستان، اظهار کرد: نمایندگان جمهوری اسلامی ایران از سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت امور خارجه و سازمان برنامه و بودجه در این اجلاس حضور دارند.

وی حضور نمایندگان جمهوری اسلامی ایران را در راستای دفاع از منافع ملی کشور در زمینه تنوع زیستی و ایمنی زیستی بسیار مؤثر ارزیابی کرد. تأکید بر حفاظت از تنوع زیستی و توسعه کشاورزی پایدار معاون پژوهش و فناوری سازمان تات با اشاره به برگزاری هفدهمین اجلاس کنفرانس اعضای کنوانسیون تنوع زیستی در ادامه اجرای چارچوب جهانی تنوع زیستی کونمینگ-مونترال گفت: محور اصلی این فرایند، پیشبرد اهداف حفاظت و احیای تنوع زیستی تا سال ۲۰۳۰، استفاده پایدار از منابع زیستی و تأمین منابع مالی و ابزارهای اجرایی لازم با توجه به شرایط و ظرفیت‌های متفاوت کشورهاست. صالحی جوزانی افزود: تنوع زیستی و کشاورزی، راهکارهای انجام کشاورزی سازگار با تنوع زیستی، اطلاعات توالی دیجیتال (DSI) و نحوه تسهیم منافع مادی حاصل از استفاده از توالی‌های دیجیتال کشورهای مبدأ و دارای تنوع زیستی، از مهم‌ترین موضوعات مورد بررسی در این اجلاس است.

وی اثرات تغییرات اقلیمی بر تنوع زیستی، تنوع زیستی دریاها، سواحل و جزایر، مدیریت پایدار حیات وحش و برنامه‌های آتی چارچوب تنوع زیستی کونمینگ-مونترال را از دیگر محورهای اجلاس برشمرد. معاون پژوهش و فناوری سازمان تات تأکید کرد: با توجه به برخورداری ایران از تنوع زیستی بالا، تلاش شده است منافع کشور در این زمینه‌ها در دستورالعمل‌ها و مستندات در دست تهیه اجلاس لحاظ شود. پیگیری انتقال فناوری و تأمین منابع مالی حفاظت از تنوع زیستی صالحی جوزانی با اشاره به موضوعات مهم اجلاس اظهار کرد: اجرای چارچوب جهانی تنوع زیستی و پایش پیشرفت کشورها، بسیج منابع مالی و سازوکارهای دسترسی به منابع، انتقال فناوری و ظرفیت‌سازی، بهره‌برداری پایدار از تنوع زیستی و حفاظت و احیای اکوسیستم‌ها از محورهای اصلی مذاکرات است. وی افزود: دسترسی به منافع حاصل از استفاده از اطلاعات توالی‌یابی دیجیتال منابع ژنتیکی (DSI)، مشارکت جوامع محلی و بومی، انتقال دانش و فناوری و پیوند تنوع زیستی با کشاورزی، امنیت غذایی و تغییرات اقلیمی نیز در مذاکرات اهمیت دارد.

معاون پژوهش و فناوری سازمان تات با تشریح مواضع جمهوری اسلامی ایران گفت: کشورمان بر دسترسی منصفانه، غیرتبعیض‌آمیز و غیرسیاسی به منابع مالی تنوع زیستی، متناسب با نیازها و اولویت‌های ملی کشورهای در حال توسعه و بدون ایجاد موانع ناشی از تحریم‌ها تأکید دارد.

وی همچنین حمایت بین‌المللی از حفاظت و بهره‌برداری پایدار از ارقام بومی، گونه‌های وحشی خویشاوند گیاهان زراعی، نژادهای بومی دام و دانش سنتی جوامع محلی را از دیگر محورهای مورد تأکید ایران عنوان کرد. صالحی جوزانی بر ضرورت تقسیم عادلانه منافع حاصل از استفاده از منابع ژنتیکی و اطلاعات توالی‌یابی دیجیتال تأکید کرد. حفظ اختیارات ملی در ارزیابی ایمنی زیستی محصولات تراریخته نماینده وزارت جهاد کشاورزی در اجلاس جهانی تنوع زیستی با اشاره به برگزاری هم‌زمان دوازدهمین اجلاس متعاهدین پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا گفت: تدوین دستورالعمل‌های داوطلبانه برای ارزیابی مخاطرات احتمالی محصولات تراریخته و تشکیل گروه تخصصی برای کمک به کشورها در ارزیابی این مخاطرات، از مهم‌ترین موضوعات مورد بررسی در این اجلاس است.

وی افزود: حمایت از کشورها در ردیابی و شناسایی محصولات تراریخته، ارزیابی میزان اجرایی شدن پروتکل ناگویا-کوالالامپور، تکمیل اطلاعات در اتاق تهاتر ایمنی زیستی (BCH) و بررسی گزارش کمیته انطباق پروتکل کارتاهنا درباره میزان اجرای پروتکل در کشورهای عضو نیز در دستور کار قرار دارد.

صالحی جوزانی با تأکید بر مواضع جمهوری اسلامی ایران در این زمینه اظهار کرد: حفظ اختیارات ملی در ایمنی زیستی و ارزیابی علمی و موردی مخاطرات موجودات زنده تغییرشکل‌یافته ژنتیکی، با توجه به شرایط اکولوژیک کشور و حفظ اختیار مراجع ملی ذی‌صلاح، از محورهای مورد تأکید ایران است. تأکید ایران بر حمایت از اکوسیستم‌های آسیب‌پذیر معاون پژوهش و فناوری سازمان تات با اشاره به شرایط زیست‌محیطی، کشاورزی و اقتصادی ایران گفت: برجسته‌کردن آثار خشکسالی، تغییر اقلیم، تخریب خاک، بیابان‌زایی و فشار بر تالاب‌ها و منابع آب و مطالبه حمایت فنی و مالی برای احیا و مدیریت پایدار این اکوسیستم‌ها، از دیگر محورهای مواضع کشور در اجلاس است.

وی افزود: انتقال فناوری‌های مناسب، توسعه همکاری‌های علمی، دسترسی به داده‌ها و تقویت ظرفیت پایش تنوع زیستی، به‌ویژه فناوری‌های مرتبط با کشاورزی پایدار، اصلاح نژاد و حفاظت از منابع ژنتیکی، از جمله موضوعاتی است که جمهوری اسلامی ایران بر آن تأکید دارد. بررسی تسهیم عادلانه منافع منابع ژنتیکی در اجلاس پروتکل ناگویا صالحی جوزانی همچنین به برگزاری ششمین اجلاس اعضای پروتکل ناگویا در خصوص دسترسی و تسهیم عادلانه منافع حاصل از منابع ژنتیکی اشاره کرد.

وی گفت: ارزیابی کارایی این پروتکل، بررسی راهکارهای افزایش کارایی آن و نحوه سازوکار مالی تسهیم منافع حاصل از استفاده از منابع ژنتیکی، از موضوعات اصلی این اجلاس بود. گفتنی است؛ هفدهمین اجلاس کنوانسیون تنوع زیستی و دوازدهمین اجلاس متعاهدین پروتکل کارتاهنا با حضور نمایندگان بیش از ۲۰۰ کشور عضو در شهر ایروان ارمنستان برگزار می‌شود. حضور نمایندگان جمهوری اسلامی ایران از دستگاه‌های مختلف، با هدف پیگیری منافع ملی در حوزه حفاظت از تنوع زیستی، ایمنی زیستی، انتقال فناوری، دسترسی عادلانه به منابع مالی و بهره‌برداری پایدار از منابع ژنتیکی صورت گرفته است.