پژوهش در تات باید به حل مسئله و اثرگذاری در مزرعه منجر شود

به گزارش روابط عمومی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی صالحی، معاون پژوهش و فناوری سازمان تات، در دوره آموزشی توانمندسازی اعضای هیأت علمی با اشاره به ظرفیت‌های علمی و تخصصی این افزود: تعامل میان نیروهای باسابقه سازمان و اعضای هیأت علمی منتقل‌شده از دانشگاه‌ها باید دوسویه باشد تا از تجربه‌ها و توانمندی‌های علمی هر دو بخش برای تحقق مأموریت‌های سازمان استفاده شود.

عبور از «تحقیق برای تحقیق» به پژوهش اثربخش

معاون پژوهش و فناوری سازمان تات با تأکید بر ضرورت حرکت از «محقق‌محوری» به «برنامه‌محوری» اظهار کرد: تولید علم برای اعضای هیأت علمی ضروری است، اما در سازمان تات مقاله هدف نهایی نیست و پروژه‌های تحقیقاتی باید در قالب برنامه‌های منسجم و هماهنگ تعریف شوند.

صالحی تصریح کرد: گزارش نهایی، انتشار مقاله یا حتی معرفی یک رقم، پایان مسیر پژوهش نیست؛ دستاورد زمانی اثربخش خواهد بود که به عرصه تولید راه یابد، مورد استفاده بهره‌برداران قرار گیرد یا زمینه انتقال فناوری و ارائه یافته‌های قابل ترویج را فراهم کند.

وی ادامه داد: اگر یک فعالیت علمی نتواند مسئله‌ای واقعی را در عرصه کشاورزی حل کند، هنوز به اثر مورد انتظار سازمان نرسیده است و هدف باید این باشد که هر عضو هیأت علمی حداقل یک دستاورد مشخص، قابل استفاده و اثرگذار را تا مرحله بهره‌برداری در عرصه پیش ببرد.

ظرفیت گسترده تات برای پاسخگویی به مسائل کشاورزی

معاون پژوهش و فناوری سازمان تات با اشاره به ظرفیت‌های گسترده این سازمان گفت: وجود ۲۱ مؤسسه، پژوهشگاه و مرکز ملی تحقیقاتی، ۳۴ مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استانی و ۳۶۱ ایستگاه تحقیقاتی، شبکه‌ای گسترده برای پاسخگویی به مسائل کشاورزی در سطح مزرعه، منطقه و کشور فراهم کرده است.

وی افزود: سازمان تات طی چهار دهه گذشته حدود یک‌هزار و ۲۰۰ رقم گیاهی معرفی کرده که حدود ۴۰۰ رقم آن در عرصه کشاورزی کشور مورد استفاده قرار گرفته است و بخش قابل توجهی از تولید محصولات زراعی کشور متکی بر دستاوردهای مؤسسات تحقیقاتی سازمان است.

صالحی خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع ژنتیکی نیز یکی از مأموریت‌های راهبردی سازمان است و حدود پنج میلیون نمونه ژنتیکی گیاهی، دامی و میکروارگانیسمی در مجموعه‌های تحقیقاتی سازمان نگهداری می‌شود.

پژوهش هدفمند برای چالش‌های فناورانه بخش کشاورزی

وی با اشاره به چالش‌هایی همچون تغییر اقلیم، محدودیت منابع آب، فرسایش خاک، پایین بودن سرمایه‌گذاری و کامل نبودن برخی زنجیره‌های ارزش، تصریح کرد: پژوهش و فناوری باید بیش از گذشته به سمت ارائه راهکارهای کاربردی برای رفع این مسائل حرکت کند.

معاون پژوهش و فناوری سازمان تات از شناسایی ۲۸ قلم راهبردی و فناورانه مورد نیاز بخش کشاورزی خبر داد و گفت: بذر هیبرید سبزی و صیفی، فناوری‌های پوشش‌دهی بذر، رباتیک و پهپاد، سموم کم‌خطر، سامانه‌های بازچرخانی آب و فناوری‌های مورد نیاز حوزه شیلات از جمله زمینه‌هایی هستند که نیازمند توسعه ظرفیت داخلی و فعالیت هدفمند پژوهشی و فناورانه‌اند.

وی افزود: سازمان تات در حال حرکت از «مؤسسه‌محوری» و پروژه‌های منفرد به سمت طرح‌های کلان، برنامه‌محور و چندرشته‌ای است تا پروژه‌های تحقیقاتی در کنار یکدیگر به حل مسائل اساسی بخش کشاورزی از جمله تغییر اقلیم، فرونشست زمین، امنیت غذایی و افزایش بهره‌وری منجر شوند.

توسعه فناوری و استفاده از ظرفیت دانش‌بنیان‌ها

صالحی با اشاره به اهمیت فناوری‌های نوین اظهار کرد: هوش مصنوعی، کشاورزی هوشمند، فناوری‌های نوین و آینده‌پژوهی از محورهای مهم برنامه‌های پیش‌روی سازمان است و مرکز پایش الگوی تولید و دستیار هوشمند کشاورزی نیز در همین مسیر توسعه یافته‌اند.

وی توسعه انتقال فناوری و استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان را از اولویت‌های سازمان برشمرد و گفت: پارک علم و فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، مراکز رشد، واحدهای فناور و همکاری با بنیاد ملی علم، معاونت علمی و دانشگاه‌ها، ظرفیت مهمی برای تبدیل یافته‌های پژوهشی به فناوری و حل مسائل واقعی بخش کشاورزی فراهم کرده است.

مأموریت اعضای هیأت علمی فراتر از پژوهش است

معاون پژوهش و فناوری سازمان تات با اشاره به تفاوت مأموریت این سازمان با دانشگاه‌ها خاطرنشان کرد: عضو هیأت علمی در سازمان تات علاوه بر پژوهش برای حل چالش‌های بخش، در توسعه فناوری، آموزش، ترویج، تولید محصولات فناورانه و مشارکت در سیاست‌گذاری و حکمرانی کشاورزی نیز نقش دارد.

وی تأکید کرد: ظرفیت‌های علمی اعضای هیأت علمی جدید و نیروهای باسابقه سازمان باید در یک مسیر مشترک قرار گیرد تا دانش و فناوری تولیدشده در سازمان، از مرحله پژوهش عبور کرده و به راهکاری عملی و اثرگذار برای کشاورزان و بهره‌برداران تبدیل شود.