تدوین تقویم زراعی و دستورالعمل فنی محصولات منتخب کشاورزی در لرستان کلید خورد

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، وی با اشاره به جایگاه مزارع الگویی در نظام نوین ترویج و انتقال فناوری افزود: تجربه‌های موفق جهانی به روشنی نشان می‌دهد که مزارع الگویی کشاورزی، به عنوان پایگاه‌های یادگیری تجربی، مراکز توسعه فناوری و حلقه اتصال میان دانش، تجربه و عمل، نقشی اساسی در پذیرش فناوری‌های نوین، افزایش بهره‌وری تولید، بهبود مدیریت مزرعه و تقویت امنیت و خوداتکایی غذایی دارند.

سیاح‌فر ادامه داد: یکی از مهم‌ترین کارکردهای مزارع الگویی، ایجاد ارتباط مؤثر و میدانی میان همه کنشگران زنجیره دانش و تولید است؛ از پژوهشگران و مروجان گرفته تا کارشناسان اجرایی، کشاورزان پیشرو و بهره‌برداران محلی. این ساختار موجب می‌شود دانش فنی از حالت صرفاً نظری خارج شده و در بستر واقعی تولید، کاربردی، قابل سنجش و قابل تعمیم شود.

نماینده و هماهنگ کننده استانی تیم تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان با بیان اینکه طرح ایجاد شبکه ملی مزارع الگویی کشاورزی از ابتدای سال ۱۴۰۵ در دستور کار معاونت آموزش و ترویج سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی قرار گرفته است، گفت: این طرح ملی با هدف شناسایی و استقرار ۵۰۰۰ مزرعه الگویی با محوریت تولیدکنندگان پیشرو و ایجاد یک پلتفرم تعاملی ملی میان تمامی ارکان مرتبط با بخش کشاورزی طراحی شده و در قالب یک برنامه سه‌ساله دنبال می‌شود.

وی تصریح کرد: این برنامه ملی در پی آن است که از طریق کاهش شکاف عملکردی میان بهره‌برداران، بستری واقعی برای یادگیری، انتقال تجربه، ترویج فناوری و ارتقای مدیریت علمی در واحدهای تولیدی فراهم آورد. در همین چارچوب، مزرعه الگویی به عنوان واحدی تولیدی متعلق به یک تولیدکننده پیشرو تعریف می‌شود که عملکرد و بهره‌وری آن به واسطه به‌کارگیری مجموعه‌ای از فناوری‌ها، توصیه‌های علمی و روش‌های مدیریتی، به طور ملموس و قابل اندازه‌گیری از میانگین منطقه بالاتر است و قابلیت الگوبرداری برای سایر تولیدکنندگان را دارد.

سیاح‌فر افزود: شبکه ملی مزارع الگویی در واقع مجموعه‌ای سازمان‌یافته از این مزارع در سطح کشور است که با بهره‌گیری از سازوکارهای ارتباطی و بسترهای تعاملی، امکان تبادل تجربه، انتقال دانش، اشتراک فناوری‌های قابل کاربرد و تعامل مؤثر میان تولیدکنندگان، کارشناسان، مروجان، پژوهشگران و دیگر ذی‌مدخلان بخش کشاورزی را فراهم می‌کند. این شبکه علاوه بر تقویت توسعه فناوری در سطح محلی، زمینه انتقال تجربه‌های موفق به سطوح وسیع‌تر از جمله دهستان، شهرستان و استان را نیز مهیا خواهد ساخت.

وی درباره اهداف اجرای این طرح در استان لرستان بیان کرد: در قالب این برنامه، راه‌اندازی ۶۰ مزرعه الگویی کشاورزی در زیر‌بخش محصولات زراعی شامل گندم آبی و دیم، جو دیم، لوبیا، نخود دیم، چغندرقند، سیب‌زمینی، کلزا، کاملینا و گلرنگ دیم در پهنه‌های تولیدی مناطق مختلف و اقلیم‌های متنوع استان طی یک دوره سه‌ساله هدف‌گذاری شده است.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان ادامه داد: از جمله مهم‌ترین اهداف اختصاصی این طرح در استان می‌توان به افزایش نفوذ دانش و فناوری در میان بهره‌برداران از طریق یادگیری کشاورز به کشاورز و آموزش مبتنی بر مزرعه، کاهش ۲۰ درصدی فاصله عملکرد میانگین تولید واحدهای تابعی با رکورد عملکرد کشاورزان پیشرو در مناطق هدف، افزایش حداقل ۱۰ درصدی عملکرد پایدار تولیدکنندگان پیرامونی از سال دوم به بعد، تقویت نقش دانش و مدیریت علمی در تصمیم‌گیری‌های مزرعه‌ای، انطباق بیشتر برنامه‌های پژوهشی، آموزشی و ترویجی با مسائل واقعی تولید و نیز بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت کشاورزان مرجع در تحقق سیاست‌های راهبردی وزارت جهاد کشاورزی اشاره کرد.

وی با تشریح وظایف مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان در این طرح گفت: این مرکز در فرآیند اجرای شبکه مزارع الگویی، مسئولیت‌های مهمی بر عهده دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به مشارکت در شناسایی مسائل و چالش‌های تخصصی هر محصول و تهیه بسته‌های راهکار و فناوری‌های حل مسئله در تعامل با کشاورزان، مدیران پهنه و بخش‌های اجرایی تخصصی استان اشاره کرد.

سیاح‌فر اضافه کرد: هدایت فعالیت‌های تحقیقاتی کاربردی و عرصه‌ای به سمت حل مسائل واقعی مزارع الگویی، استفاده از ظرفیت‌های پژوهشی برای رفع چالش‌های فنی و تولیدی، فراهم‌سازی زمینه حضور مستمر محققان در مزارع، تقویت ارتباط مستقیم میان پژوهشگر و بهره‌بردار، مشارکت در تدوین و بومی‌سازی توصیه‌های فنی و یافته‌های تحقیقاتی قابل ترویج، همکاری در پایش، ارزیابی، تحلیل و مستندسازی نتایج اجرای طرح و همچنین پشتیبانی و نظارت فنی بر مزارع الگویی از دیگر مأموریت‌های اصلی این مرکز است.

وی با اشاره به مصوبات این نشست تخصصی اظهار کرد: بر اساس تصمیم اتخاذ شده، تیم تحقیقاتی مرکز با توجه به تخصص و تجربه محققان موضوعی هر محصول، به کمیته اجرایی استان معرفی خواهد شد تا با همکاری کمیته اجرایی استان و کمیته‌های اجرایی شهرستان، فرآیند تدوین برنامه عملیاتی طرح را پیش ببرد.

رئیس بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان افزود: مقرر شده است این تیم تحقیقاتی حداکثر تا ۱۰ مرداد ۱۴۰۵، برنامه‌ریزی اجرایی، زمان‌بندی عملیات و تقویم زراعی طرح مزارع الگویی را با توجه به تنوع محصولات زراعی، شرایط اقلیمی متفاوت استان لرستان، آخرین یافته‌ها و فناوری‌های تحقیقاتی و نیز دستورالعمل‌های فنی و کاربردی مرکز تحقیقات، تهیه، تدوین و برای تصویب و اجرا به کمیته‌های اجرایی استان ارائه کند.

سیاح‌فر تأکید کرد: آنچه در این طرح اهمیت دارد، صرفاً افزایش تولید نیست، بلکه دستیابی به تولیدی پایدار، اقتصادی، دانش‌محور و سازگار با شرایط بومی و اقلیمی استان است. اگر بتوانیم دانش روز، یافته‌های تحقیقاتی، تجربه کشاورزان پیشرو و ظرفیت نظام ترویج را در کنار یکدیگر قرار دهیم، مزارع الگویی می‌توانند به موتور محرک تحول در کشاورزی لرستان تبدیل شوند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اجرای موفق شبکه مزارع الگویی در لرستان، فرصت ارزشمندی برای کاهش شکاف عملکرد، ارتقای مهارت‌های تولیدکنندگان، بهبود مدیریت مزرعه، افزایش تاب‌آوری تولید در برابر تنش‌های محیطی و اقلیمی و در نهایت حرکت به سوی کشاورزی هوشمند، بهره‌ور و پایدار خواهد بود؛ مسیری که بدون تکیه بر علم، مشارکت بهره‌برداران و هم‌افزایی نهادهای اجرایی، تحقیقاتی و ترویجی محقق نخواهد شد.

جهت دریافت اخبار در کانال ایتای سازمان تات کلیک نمایید

جهت دریافت اخبار تات لرستان در کانال ایتا کلیک نمایید