آغاز کشت حفاظتی ذرت علوفه‌ای در تهران؛ گامی برای صرفه‌جویی آب و مقابله با تغییر اقلیم

ایسنا/تهران

 رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران از آغاز کشت ذرت علوفه‌ای در قالب کشاورزی حفاظتی در سه هکتار از اراضی این مرکز خبر داد و آن را راهبردی کلیدی برای افزایش بهره‌وری تولید، صرفه‌جویی در مصرف آب و مقابله با تغییر اقلیم عنوان کرد.

محسن سیلسپور در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به چالش‌های کشاورزی مرسوم و ضرورت حرکت به سمت کشاورزی پایدار، کشاورزی حفاظتی را راهکاری موثر برای مقابله با تغییر اقلیم و صرفه جویی در مصرف آب دانست.

وی با بیان اینکه کشاورزی اغلب فشار قابل توجهی بر منابع و محیط زیست وارد می کند، اظهار کرد: سیستم‌های مرسوم تولید محصولات کشاورزی با چالش‌های عمدهای از جمله افزایش تقاضا برای تامین غذای جمعیت در حال رشد، استفاده بیش از حد از منابع طبیعی، مصرف بیش از حد انرژی، آفات و بیماری های نوظهور و کاهش تنوع زیستی روبه رو هستند.

سیلسپور افزود: کاربرد تکنولوژی به همراه استفاده از کودهای شیمیایی و آفت‌کش‌ها اثرات منفی روی محیط زیست داشته است که از آن جمله می‌توان به فرسایش خاک، کمبود آب، شوری و فرسایش ژنتیکی اشاره کرد. علاوه بر این، افزایش جمعیت جهان تقاضای بیشتری برای تولید غذا خواهد داشت که تنها با افزایش بازده محصول و اعمال یک رویکرد پایدار ممکن خواهد بود.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی تهران با تاکید بر اینکه کشاورزی پایدار به عنوان بهترین جایگزین برای کشاورزی مرسوم شناخته شده است، تصریح کرد: در کشاورزی پایدار هیچ آسیبی به محیط زیست و زندگی انسان وارد نمی شود. یکی از راه کارهای رسیدن به کشاورزی پایدار به منظور دستیابی به تولید و مدیریت پایدار منابع، استفاده از کشاورزی حفاظتی است. 

وی ادامه داد: کشاورزی حفاظتی بر سه اصل «حفظ بقایا»، «تناوب» و «بی‌خاکورزی یا کم‌خاکورزی» استوار است. بر همین اساس، در راستای افزایش بهره وری تولید، صرفه جویی در مصرف آب و تولید علوفه روز ۳۱ فروردین ماه، کشت ذرت علوفه ای در قالب کشاورزی حفاظتی در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران آغاز شد.

سیلسپور خاطرنشان کرد: در این اقدام، بلافاصله پس از برداشت قصیل جو، ذرت علوفه‌ای از گروه ۶۰۰ میانرس در سه هکتار از اراضی ایستگاه تحقیقات کشاورزی مرکزی کشت شد.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران مهمترین چالش‌های کشاورزی در کشور را به ترتیب تامین امنیت غذایی برای جمعیت رو به رشد کشور، فرسایش خاک، منابع محدود خاک کشاورزی، فقر مواد آلی خاک، شور شدن خاکها، تغییرات اقلیمی و کاهش تنوع زیستی (تک کشتی) برشمرد.

وی با اشاره به نقش بقایای گیاهی اظهار کرد: یکی از عوامل مهم در کشاورزی نوین، نحوه برخورد با بقایای گیاهی محصول قبلی است که توسعه سامانه‌های کشاورزی حفاظتی می تواند یکی از راهبردهای مدیریتی در دستیابی به اهداف برنامه کشاورزی پایدار باشد.

سیلسپور با اشاره به فلسفه برنامه های کشاورزی حفاظتی توضیح داد: هدف اصلی ما افزایش کیفیت و حاصلخیزی خاک و در نتیجه پایداری تولید است. با توجه به فشارهای وارد بر منابع آب و خاک کشور و بحران های موجود، تنها مسیر ممکن، حفاظت و بهبود شرایط خاک و آب است.

وی افزود: توسعه کشاورزی حفاظتی در منطقه، افزایش بهره وری تولید، ارتقای تامین و تولید علوفه و ارتقای محتوای ماده آلی خاک از دیگر اهداف این اقدام به شمار می رود.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی تهران تاکید کرد: با توجه به مشکلات اقلیمی و تهدیدهایی که بخش کشاورزی با آن مواجه است، راهی جز بازگشت به اصول علمی و فنی که منابع کشور را حفظ می‌کند، نداریم و سیاست توسعه کشاورزی حفاظتی، محور و کلیدی ترین راهبرد ما در این بخش است. همچنین با توجه به تغییراتی که هم اکنون در اقلیم استان تهران رخ داده، اجرای روش‌های نوین کشاورزی و دنبال کردن آنها ضرورت دارد که در این مسیر از دانش روز دنیا و تجربیات محلی استفاده می‌کنیم.

سیلسپور در پایان خاطرنشان کرد: یکی از اصول کشاورزی حفاظتی بر حفظ مقدار کافی بقایای گیاهی در سطح خاک استوار است. بقایای گیاهی می توانند سرعت نفوذ آب در خاک را کنترل کنند و از طرف دیگر به عنوان یک عایق عمل کرده و باعث کاهش تبخیر آب از سطح خاک شوند. بنابراین استفاده از روش های خاکورزی که بقایای گیاهی را در سطح خاک نگه می دارند، به خصوص در شرایط خشکسالی، جهت حفظ رطوبت خاک از اهمیت بالایی برخوردار است.