تحلیل و بررسی جایگاه الگوی کشت ملی در لرستان: ضرورت هم‌افزایی دانش پژوهشی و مدیریت به‌زراعی در مزارع پیشرو

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، منوچهر سیاح‌فر، عضو هیئت علمی بخش تحقیقات زراعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، در جریان این کاروان ترویجی که روز ششم مهرماه ۱۴۰۵ برگزار شد، طی سخنانی با تأکید بر اهمیت پیوند میان علم، دانش بومی و تجربیات ارزشمند کشاورزان پیشرو، اظهار داشت: برنامه‌های ترویجی در مزارع کشاورزان پیشرو و معیشتی، بستری مطمئن و کارآمد برای تلفیق دانش نوین علمی با تجربه عملی فراهم می‌کنند و زمینه را برای انتقال مؤثر و سریع یافته‌های پژوهشی به عرصه‌های تولید و مزرعه هموار می‌سازند.

تفکیک مفهومی الگوی کشت از تناوب زراعی؛ منطقه‌ای‌سازی بر اساس پتانسیل‌های اقلیمی

این پژوهشگر بخش کشاورزی در ادامه با تشریح دقیق مفاهیم تخصصی این حوزه، تفاوت‌های بنیادین میان «الگوی کشت» و «تناوب زراعی» را تبیین کرد و تصریح کرد: الگوی کشت ماهیتی متفاوت از تناوب زراعی دارد؛ اصول کلان و کلی آن در سطح ملی تدوین می‌شود، اما فرآیند پیاده‌سازی و اجرای آن در استان‌ها بر اساس پتانسیل‌ها، شرایط اقلیمی و مزیت‌های نسبی هر منطقه صورت می‌پذیرد. به بیان ساده و کاربردی، الگوی کشت به معنای تعیین دقیق مکان و نوع محصول مناسب برای کشت است تا با در نظر گرفتن منابع محدود آبی، شرایط اقلیمی و ظرفیت‌های بومی، بیشترین میزان بهره‌وری، پایداری تولید و ارزش افزوده اقتصادی حاصل شود.

وضعیت مطلوب به‌نژادی در استان؛ معرفی ۲۰۰ رقم جدید طی سه دهه گذشته

سیاح‌فر در بخش دیگری از ارزیابی وضعیت حوزه‌های تخصصی کشاورزی لرستان، به دستاوردهای چشمگیر بخش به‌نژادی اشاره کرد و افزود: خوشبختانه در حوزه به‌نژادی با هیچ‌گونه چالشی مواجه نیستیم و برای تمامی اقلیم‌های متنوع استان، ارقام اصلاح‌شده و سازگار وجود دارد. به‌عنوان نمونه، در حال حاضر بیش از ۲۰ رقم گندم و چندین رقم از دانه‌های روغنی متناسب با شرایط مختلف در اختیار بخش کشاورزی استان قرار دارد. شایان ذکر است که طی ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته، بالغ بر ۲۰۰ رقم جدید زراعی معرفی و توسعه یافته‌اند که بسیاری از آن‌ها پاسخگوی نیازهای اقلیمی و معیشتی کشاورزان منطقه بوده‌اند.

چالش‌های ساختاری در حوزه به‌زراعی؛ از خرد بودن اراضی تا ضرورت آموزش مستمر

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی استان در ادامه با هشدار نسبت به چالش‌های موجود در بخش «به‌زراعی و مدیریت مزرعه» گفت: با وجود دستاوردهای مطلوب در به‌نژادی، در زمینه به‌زراعی و مدیریت زراعی با موانع و مشکلاتی روبه‌رو هستیم. هرگونه اقدام عملیاتی که منجر به رعایت اصول فنی و علمی در مزارع شود از جمله مکانیزاسیون پیشرفته، رعایت اصول زراعی، توسعه آموزش‌های کاربردی و مدیریت بهینه آب و خاک در حوزه به‌زراعی جای می‌گیرد. رعایت دقیق اصول مدیریت زراعی از ارکان اصلی افزایش عملکرد است، اما متأسفانه مشکلاتی ساختاری نظیر خرد بودن و یکپارچه نبودن اراضی کشاورزی، اجرای بهینه این اصول را با موانع و چالش جدی مواجه کرده است.

وی در همین راستا بر ضرورت استمرار برنامه‌های آموزشی، ارتقای سطح دانش فنی بهره‌برداران و تقویت تعامل سازنده میان کارشناسان اجرایی، محققان و کشاورزان تأکید کرد.

در پایان این مراسم، عضو هیئت علمی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی ضمن تقدیر و تجلیل از تلاش‌های شبانه‌روزی و عملکرد مؤثر تیم اجرایی و پرسنل توانمند مراکز جهاد کشاورزی، گزارشی اجمالی از فعالیت‌ها و دستاوردهای انجام‌شده در راستای ارتقای بهره‌وری بخش کشاورزی استان ارائه داد.