لزوم بازنگری در نظام حکمرانی آب بخش کشاورزی برای عبور از بحران کم‌آبی و تضمین امنیت غذایی کشور

به گزارش روابط عمومی مرکز آموزش عالی امام خمینی(ره)، در سال‌هایی که تنش آبی به یکی از جدی‌ترین چالش‌های کشور تبدیل شده، نام کشاورزی بیش از هر بخش دیگری با مسئله آب گره خورده است؛ بخشی که هم ستون امنیت غذایی محسوب می‌شود و هم بزرگ‌ترین مصرف‌کننده منابع آبی. افت مستمر سفره‌های زیرزمینی، کاهش بارندگی و افزایش فشار بر منابع محدود، زنگ هشدار را برای بازنگری جدی در شیوه مدیریت و سیاست‌گذاری آب در این حوزه به صدا درآورده است.

کارشناسان معتقدند عبور از وضعیت کنونی تنها با اجرای طرح‌های مقطعی یا توسعه زیرساخت‌های فنی ممکن نیست، بلکه نیازمند اصلاح و تقویت «حکمرانی آب» در بخش کشاورزی است؛ حکمرانی‌ای که بر هماهنگی نهادی، شفافیت تصمیم‌گیری، مشارکت بهره‌برداران، مدیریت تقاضا و ارتقای بهره‌وری استوار باشد.

در همین راستا، برای افزایش سطح آگاهی و دانش کارشناسان و بهره‌برداران پیشرو در زمینه مدیریت منابع آب، دوره‌ای تخصصی تحت عنوان "حکمرانی آب در بخش کشاورزی" با تدریس جمشید اقبالی مدرس مرکز آموزش عالی امام خمینی(ره) برگزار شد. این دوره به بررسی ابعاد مختلف حکمرانی آب، چالش‌ها و راهکارهای موجود در این زمینه پرداخته و تلاش داشت تا نگاه جامع‌تری به فرآیندهای مدیریت منابع آب در کشاورزی ایجاد کند. از آنجا که مسئله آب از چالش‌های اساسی کشور است، این دوره به عنوان گامی مهم برای آشنایی با سازوکارهای حکمرانی آب در سطح ملی و بین‌المللی به شمار می‌رود.

در این دوره، مدرس به تحلیل وضعیت منابع آب و بارش‌ها در کشور پرداخته و روند تحولات حکمرانی آب را بررسی کردند. مقایسه شیوه‌های حکمرانی در کشورهای مختلف و فرا حکمرانی از دیگر مباحث مورد توجه بود. علاوه بر این، ویژگی‌ها و شاخص‌های حکمرانی خوب، ساختار و سازمان‌های موجود در حکمرانی آب، شورای عالی آب و سیاست‌گذاری‌های مربوطه نیز مورد بحث قرار گرفت. بررسی حقوق و قوانین آب و چالش‌های آن، روش‌های بهبود حکمرانی، و پیوند بین کنشگران قدرت‌مند و عرصه کنش از دیگر مباحث بود که در این دوره مطرح شد.

هدف اصلی این دوره، ارتقاء دانش و آگاهی شرکت‌کنندگان درباره چالش‌ها و روش‌های نوین حکمرانی آب در کشاورزی بود. همچنین، این دوره به منظور آشنایی با ساختارهای حکمرانی و قوانین آب در سطح ملی و جهانی و ارائه راهکارهایی برای بهبود مدیریت منابع آب در کشاورزی برگزار شد.