انقلاب قطرهها در مزرعه؛ آموزش ملی برای مدیریت هوشمند آب
تأکید بر بهرهوری حداکثری آب با فناوریهای نوین آبیاری
به گزارش روابط عمومی مرکز آموزش عالی امام خمینی(ره)، سامانههای نوین آبیاری به مجموعهای از روشها و فناوریهای پیشرفته گفته میشود که با هدف افزایش بهرهوری مصرف آب و توزیع یکنواخت آن در مزارع طراحی شدهاند. این سامانهها با کاهش تلفات ناشی از تبخیر، روانآب و نفوذ عمقی، امکان استفاده بهینه از منابع محدود آبی را فراهم میکنند. آبیاری قطرهای و بارانی از مهمترین انواع این روشها هستند که نقش مؤثری در ارتقای عملکرد محصولات کشاورزی دارند. در شرایطی که بحران کمآبی به یکی از چالشهای اساسی بخش کشاورزی تبدیل شده، توسعه و بهکارگیری این سامانهها ضرورتی اجتنابناپذیر برای تحقق کشاورزی پایدار به شمار میرود.
دوره تخصصی «سامانههای نوین آبیاری» به صورت غیرحضوری و با محوریت ارتقای دانش بهرهبرداران پیشرو و کارشناسان حوزه کشاورزی برگزار شد. این برنامه آموزشی با هدف تبیین شیوههای کارآمد مصرف آب و افزایش بهرهوری در تولیدات کشاورزی طراحی شده بود. مدرس دوره با رویکردی علمی و کاربردی، مهمترین ابعاد فنی و اجرایی سامانههای نوین آبیاری را تشریح کرد. فضای آموزشی دوره نیز بر انتقال تجربههای میدانی و پاسخگویی به چالشهای رایج متمرکز بود.
در این دوره، مدرس با تبیین موارد استفاده از نوار آبیاری قطرهای، مزایای آبیاری نواری را در کاهش مصرف آب و افزایش راندمان تولید تشریح کرد و در عین حال به چالشهایی نظیر خروج آب از منافذ ناخواسته در طول لوله، ورود ریشه به داخل نوارهای تیپ و تجمع املاح بهویژه در محل خروج آب پرداخت. وی صدمات ناشی از موجودات زنده، فشار بالای سیستم و دیگر معایب احتمالی آبیاری نواری را مورد بررسی قرار داد و راهکارهای پیشگیرانه ارائه کرد. در ادامه، بر اهمیت برنامهریزی دقیق آبیاری تأکید شد و نحوه محاسبه نیاز آبی گیاهان، برآورد پارامترهای اولیه برای تنظیم برنامه آبیاری، تعیین نیاز آبی گیاه، نقش بارندگی مؤثر و توجه به اطلاعات مربوط به محصول بهعنوان ارکان تصمیمگیری صحیح معرفی شد. همچنین سامانههای نوین آبیاری از جمله آبیاری بارانی و قطرهای به تفصیل تشریح شد و اجزای سیستم آبیاری بارانی، انواع مختلف این سیستمها و ویژگیهای آبیاری بارانی با سیستم خطی مورد تحلیل قرار گرفت. مدرس همچنین علائم تشنگی گیاه را به عنوان شاخصی کاربردی برای مدیریت بهینه زمان آبیاری تبیین کرد.
