مراسم رونمایی از دستاوردها و تجلیل از پژوهشگران برتر مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، مراسم رونمایی از دستاوردهای پژوهشی و تجلیل از پژوهشگران برتر این مؤسسه، روز چهارشنبه ۲۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ با حضور غلامرضا گلمحمدی معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و مجید آنجفی معاون زراعت وجمعی از مدیران، کارشناسان و پژوهشگران حوزه خاک و آب برگزار شد. در این مراسم دو دستاورد شاخص پژوهشی شامل "نقشه خاک‌های کشاورزی سدیمی کشور" و کتاب "بررسی جامع غلظت نیترات در محصولات کشاورزی ایران" به‌طور رسمی رونمایی شد؛ آثاری که حاصل سال‌ها تحقیق تخصصی و همکاری نهادهای علمی و اجرایی کشور در راستای مدیریت پایدار منابع خاک و ارتقای سلامت تولیدات کشاورزی محسوب می‌شوند.
هادی اسدی رحمانی رئیس مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور در این مراسم با اشاره به نتایج طرح پایش نیترات محصولات کشاورزی اعلام کرد بررسی‌های گسترده نشان می‌دهد بخش مهمی از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره آلودگی محصولات بیش از واقعیت است. وی افزود این طرح با همکاری بخش‌های آزمایشگاهی و مجموعه‌های پژوهشی وابسته به سازمان تحقیقات اجرا شد و علاوه بر روشن شدن وضعیت ایمنی محصولات، امکان شناسایی نقاط پرریسک و ارائه راهکارهای مدیریتی برای کاهش آلودگی‌های موضعی را فراهم کرده است.
وی در تشریح دستاورد دوم به نتایج طرح ملی پایش کمی و کیفی خاک‌های کشاورزی اشاره کرد که در چارچوب قانون حفاظت از خاک و با مسئولیت وزارت جهاد کشاورزی اجرا شده است. به گفته او، این داده‌ها نشان‌دهنده افت کیفیت در بخشی از خاک‌های کشور از جمله افزایش شوری، قلیاییت و کاهش حاصلخیزی است و موضوع سدیمی شدن خاک‌ها باید در برنامه‌های اصلاحی و سیاست‌های مدیریتی آینده مورد توجه ویژه قرار گیرد.
اسدی رحمانی با قدردانی از پژوهشگران مؤسسه تأکید کرد: با وجود محدودیت‌ها، تلاش مستمر همکاران موجب تداوم دستاوردهای علمی مؤسسه شده و هرچند برخی به‌دلیل عملکرد شاخص تقدیر می‌شوند، اما این موفقیت‌ها حاصل کار جمعی همه پژوهشگران است.
غلامرضا گل‌محمدی، مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور را یکی از ارکان مهم علمی کشور در مدیریت چالش‌های کشاورزی دانست و تأکید کرد تولید در بخش کشاورزی نباید به بهای تخریب منابع پایه انجام شود، بلکه حفظ آب، خاک و سلامت جامعه باید در اولویت قرار گیرد. وی همچنین با اشاره به نقش این این مؤسسه در تحقق سند دانش‌بنیان امنیت غذایی، آن را مؤثر در حفظ منابع پایه، سلامت محصول و به‌طور غیرمستقیم در دسترسی به غذا دانست.
وی با بیان اینکه بخش کشاورزی با چالش‌هایی چون کم‌آبی، تغییرات اقلیمی و مسائل خاک مواجه است، بر ضرورت اطلاع‌رسانی مؤثر دستاوردهای علمی و تقویت ارتباط جامعه علمی با افکار عمومی تأکید کرد و پایش نیترات را اقدامی پیشگیرانه برای مدیریت مخاطرات احتمالی دانست. گل‌محمدی همچنین بر ضرورت اطلاع‌رسانی پیش‌دستانه در حوزه کشاورزی تأکید کرد و گفت ارائه علمی و مستند موضوعاتی مرتبط با سلامت غذا برای جامعه ضروری است.
رئیس سازمان تات در ادامه اجرای دقیق الگوی کشت را وابسته به داده‌های واقعی منابع آب، وضعیت خاک و تناسب اراضی دانست و پیشنهاد کرد اطلاعات تخصصی مانند نقشه‌های شوری و سدیمی بودن خاک‌ها به سامانه‌های تصمیم‌یار متصل شود تا نتایج پژوهش‌ها در مدیریت تولید و شناسنامه‌دار شدن محصولات به‌کار گرفته شود.
وی همچنین از تغییر رویکرد این سازمان از «تحقیق برای تحقیق» به «تحقیق برای توسعه و اثربخشی» خبر داد و تأکید کرد ملاک حمایت از پژوهش‌ها، اثرگذاری واقعی در بخش کشاورزی، تولید دانش فنی و قابلیت ترویج است. گل‌محمدی در پایان ابراز امیدواری کرد با همدلی جامعه علمی، گام‌های مؤثرتری در مسیر امنیت غذایی و توسعه پایدار کشاورزی کشور برداشته شود.
مجید آنجفی نیز در این مراسم با تأکید بر ضرورت صیانت از منابع پایه کشاورزی اظهار کرد: بخش کشاورزی کشور با محدودیت‌های اقلیمی، فشار بر منابع آب و خاک و چالش‌های اقتصادی مواجه است و عبور از این شرایط تنها با اتکا به ظرفیت‌های پژوهشی و همکاری نزدیک با مؤسسات تحقیقاتی امکان‌پذیر خواهد بود.
وی احیای کشاورزی حفاظتی را یکی از راهبردهای مهم دانست و افزود: بهره‌گیری از توان دیمزارها و توسعه روش‌های حفاظتی می‌تواند بخش قابل توجهی از تولیدات را بدون فشار مضاعف بر منابع آبی تأمین کند. تشکیل تیم فنی منسجم در این حوزه نیز می‌تواند به بهبود وضعیت خاک، افزایش بهره‌وری و ایجاد تنوع و تناوب در تولیدات کمک کند.
معاون زراعت با تأکید بر اینکه اصلاح الگوی کشت یک ضرورت ملی است، خاطرنشان کرد: ساختار کشت کشور طی دهه‌های گذشته فشار قابل توجهی بر منابع وارد کرده و تغییر آن نیازمند هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو و سایر نهادهای تصمیم‌گیر است. به همین منظور برای نخستین‌بار کارگروه ملی الگوی کشت تشکیل شده تا بر اساس داده‌های واقعی منابع آب هر دشت، الگوهای متناسب تعریف و در استان‌ها اجرا شود.
آنجفی در پایان نقش پژوهش و مستندسازی علمی را در موفقیت سیاست‌های کشاورزی تعیین‌کننده دانست و افزود: هرچه تصمیم‌ها مبتنی بر داده‌های فنی باشد، پذیرش و اجرای آن در سطح ملی آسان‌تر خواهد بود. وی ابراز امیدواری کرد با تقویت حمایت‌های اعتباری، فعال شدن ستاد عالی زراعت و تعامل مؤسسات تحقیقاتی با بخش اجرایی، مدیریت پایدار منابع آب و خاک و توسعه متوازن کشاورزی کشور تحقق یابد.
گفتنی است در پایان این مراسم، از اعضای هیأت علمی و پژوهشگران برجسته در حوزه های تخصصی خاک و آب، بخش‌های خاک و آب برتر استانی، کارشناسان نمونه آزمایشگاه‌های خاک و آب در ستاد و استان‌ها، آزمایشگاه خصوصی برتر و همچنین آزمایشگاه برتر استانی در حوزه خاک و آب تقدیر به‌عمل آمد.